En Sıcak Konular

BM'nin yapısı tartışılıyor

25 Eylül 2013 12:21 tsi
BM'nin yapısı tartışılıyor Birleşmiş Milletler'in küresel barışı koruma ve sağlama noktasında yeterince etkili olamaması reform tartışmalarına hız veriyor.

Birleşmiş Milletler'in (BM), tutarlı, kapsayıcı, adil ve etkin bir sisteme dönüştürülmesi için gündeme getirilen reform taleplerinin odağında Güvenlik Konseyi'nin yapısının değiştirilmesi var. Konsey'e yönelik eleştiriler daimi üyelik sistemi, üye sayısının azlığı nedeniyle eşit temsil gücünün zayıflığı ve en çok da veto hakkına yönelik.
 
Annan planları:  Daimi ya da geçici üye artışı önerileri
 

2003'te Irak'ın ABD tarafından işgali, tek taraflı ya da birlikte hareket ederek güç kullanma gücüne sahip ülkelerin, BMGK onayı olmadan savaşa girmeleri emri vakisi nedeniyle BM sistemi yeniden sorgulanır hale geldi.
ABD'nin BM statükosuna darbe vuran eylemi Genel Sekreter Kofi Annan'ı harekete geçirdi.
 
Annan önerileri halen BM çevrelerinde tartışılıyor. Ancak ABD’nin A Planı'na, yeni ayrıcalıklı üyeler eklemesi nedeniyle sıcak bakmadığı biliniyor. Ayrıca veto hakkı olanlar ve olmayan yeni üyeler arasında anlaşmazlık çıkabilir.
 
AA muhabirine açıklama yapan, önde gelen BM uzmanlarından New York Şehir Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Thomas Weiss, B Planı'nın nispeten uygulanabilir bir seçenek olduğu görüşünde. Weiss, bunun sebebini, "Daimi üyelere dokunulmaması ve daha uzun dönemli üyelikle yeniden seçilebilme imkanı tanıdığı için bu öneri BMGK’nın eyleme geçmesini kolaylaştırabilir" ifadesiyle açıklıyor.
 
Geçiçi üyeler artsın, Genel Kurul güçlendirilsin, veto kısıtlansın
 

BM'de reform konusunda önde gelen diğer bir grup da Türkiye'nin destek verdiği, "orta ölçekli güçler"den oluşan 50'yi aşkın üyeli “Oydaşma İçin Birlik Grubu” (OİB).  OİB, daimi üye sayısını artırmayı önermeyen tek grup. Bunun yerine OİB, geçici üye sayısına 12 ülke daha eklenmesini istiyor. OİB'ye göre, BMGK’ya daha uzun dönemli yarı-daimi sandalyeler de eklenebilir, geçici üyelerin bölgesel bazda yeniden dağılımı söz konusu olabilir.
 
Türkiye’nin itirazları
 
Türkiye özellikle, BM'nin büyük insani krizler karşısında etkisiz kaldığı dönemlerde örgütün işleyişine yönelik güçlü eleştirilerde bulundu. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, son dönemde özellikle Suriye iç savaşı konusunda BMGK daimi üyelerinin sistemi çalışmaz hale getirmelerine dikkat çekiyor. Erdoğan, ''Dünya, 5 tane daimi üyenin iki dudağının arasına bırakılamaz” sözleriyle BM’de yapısal reform gerekliliğine dikkati çekiyor.
 
Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası reform tartışmalarından beri BM’nin çeşitli platformlarında dile getirdiği talepleri; Genel Kurul’un Güvenlik Konseyi karşısında güçlendirilmesini, BMGK’ya yeni geçici üyeler eklenmesini, BMGK’nın BM üyesi bütün devletlerin katkılarına açık ve onlar tarafından sorgulanabilir hale getirilmesini içeriyor.
 
Son olarak Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, BM Genel Kurulu'nda ABD Başkanı Barack Obama'nın hemen ardından dünya liderlerine hitaben yaptığı konuşmada, net ifadelerle BM sistemine yönelik eleştiri ve beklentileri sıraladı. Gül, "Dünyadaki yeni koşullar ışığında, gerçek anlamda demokratik, temsil kabiliyetine sahip, etkin ve hesap verebilir bir Güvenlik Konseyi gerekmektedir" dedi.
 
"Türkiye uluslararası sistemin adil biçimde işlemesini istiyor"

Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Mesut Özcan, Türkiye'nin uluslararası sisteme yön veren örgütlerin daha adil çalışmasını talep ettiğini vurguladı.
 
Özcan, "Türkiye tüm sistemi yekten alt üst etmek istemiyor, 'Kökünden yanlıştır' demiyor. BM'nin üstlendiği fonksiyonlar var, önemli görevler var ama beklentileri karşılamadığı noktalar var. Türkiye'nin vurgusu bu noktadaki eksikliklerin giderilmesi ve tüm üye ülkeleri temsil edecek şekilde daha adil bir düzen getirilmesi" şeklinde konuştu.

aa


Bu haber 626 defa okundu.


Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    4,284 µs