En Sıcak Konular

Engin Ardıç


Engin Ardıç
0 0 0000

Yörö



Boşuna uğraşmayın, şu 'Avro' lafı tutmadı, tutmayacak... Basında birkaç kişi zorlana zorlana kullanıyor, Türk Dil Kurumu'na ayıp olmasın diye, başka ağzına alan yok.

Çünkü dil, emir ve komuta zinciri içinde değiştirilebilen bir şey değildir, canlı, 'organik' bir varlıktır, kendi kurallarına göre gelişir, bozulur, doğar, ölür.

Bunu bilmezsen, örneğin halkı Osmanlı Türkçesi yerine emirle Çağatayca konuşmaya zorlar, Meclis'e Kamutay, Mebus'a Saylav, Cumhuriyet Halk Partisi'ne de Kamubuyurum Tüz Bölemi demeye kalkar, gülünç olursun.

Örneğin, eskiden Nurullah Ata olan adını Ankara'nın havasına uymak için Nurullah Ataç yapan zatın önerdiği terimlerden 'komedya' karşılığı 'güldürü' tutmuş, fakat 'tragedya' karşılığı 'ağlatı' tutmamıştır; çünkü komedya güldürür ama tragedya seyrederken aptallar bile ağlamazlar. Dil, yaşayan bir varlıktır, gökten zembille inmez.

'Avro' terimi mantık açısından doğru ve haklıdır, 'Avrupa' dediğimize göre o kıtaya ve onun birliğine... Fakat geç kalınmıştır.

Bu terim icat edilene kadar bu paranın adının 'Yuro' şeklinde söylenmesi bu ülkede yerleşmiş kalmıştır.

Zorlamak gereksizdir, çünkü bu para bizim paramız değildir, çok güçlü de olsa diğer dövizlerden bir dövizdir alt tarafı, ecnebi parasıdır.

İspanyollar, günlük hayatlarına girince ona 'Uro' dediler, çünkü bu laf, yüzyıllardır kullandıkları 'Duro' kelimesini hatırlatıyor, ona benziyordu, ağız alışkanlığına uygundu. (Beş pesetalık madeni paraya 'douro' denirdi ve iç savaştan önce de satınalma gücü bayağı yüksekti ha...)

Yunanlılar 'Evro' diyorlar, ellerini çabuk tutmuşlar, 'Evropi' kelimesinden türetmişler, banknotların üstüne de çatır çatır yazdırmışlar kendi alfabeleriyle, tuttuklarını koparıyorlar...

'Gurbetçilerimiz' de tıpkı Almanlar gibi 'Oyro' şeklinde telaffuz ediyorlar, çünkü o gerçekliğin içinde yaşıyorlar.

Biz ancak döviz büfesinde görüyoruz, yurt dışına çıkacağımız zaman cebimize koyuyoruz, ya da biriktiriyoruz ama, dakika başı ağzımıza almıyoruz ki bu kelimeyi...

Dilin asıl 'mecraı' yazı değil, konuşmadır. Örneğin konuşma dilinde, yani asıl Türkçe'de 've' kelimesi yoktur. 'İle' kelimesi, daha doğrusu bunun takılı şekilleri vardır. 'Ve' kelimesi, İbranice ve Arapça kökenlidir.

İşte bu nedenle de halkımız 'camii' demez, 'camisi' der, 'me'mur' demez, yani 'ayın' harfini çatlatmaz, 'memur' der, 'mes'ele' demez 'mesele' der.

Ve de dolmuştan 'uygun' bir yerde inmez, 'müsait' bir yerde iner. Uygun bir yerde inenler çıtkırıldım okumuşlardır.

Benim babaanemin de anneannemin de okumaları yazmaları yoktu ama benden çok daha güzel Türkçe konuşurlardı. Okuma yazma öğrenmeye gerek görmemiş, hele 'yeni yazıya' asla ısınamamış Müslüman Osmanlı kadınlarıydı.

İşte sözünü ettiğim bu halk, 'Euro-Avro' zıtlaşmasını da kendince çözmüş: 'Yörö' diyor!

Bunu ilk kez 'Organize İşler' filminde 'Süpermen Samet'i oynayan, hem de çok iyi oynayan değerli sanatçımız Tolga Çevik'in ağzından duyduk, güldük de...

Fakat niçin olmasın? Gelin şu Avro'yu Yörö yapalım da bitsin bu iş.

'Yamuk' kadar, 'kelek' kadar, 'kıyak' kadar yerli ve lumpen bir kelime işte... Hayatın içinde! Gerçeğimize cuk oturuyor.

Bu yazı 811 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 26 Eylül 2012 Tayyip gitsin de Hitler mi gelsin?
    • 15 Ağustos 2012 Atraksiyon
    • 29 Temmuz 2012 Akşam diyordun Abbas
    • 23 Temmuz 2012 Özeleştirini yap Kemal arkadaş!
    • 16 Temmuz 2012 Fransa'nın Kılıçdaroğlu'su
    • 15 Temmuz 2012 Onları geri kazanalım
    • 4 Haziran 2012 Ay birbirinizden farkınız mı vardı?
    • 26 Mayıs 2012 İç savaş istediklerini söylemiştim
    • 29 Nisan 2012 Coşku duyulacaaak... Duy!
    • 13 Nisan 2012 Osmanlıca dersi de konulsun
    • 8 Nisan 2012 Osmanlı'da garaj mes'elesi
    • 23 Mart 2012 Hatırlayalım hatırlatalım
    • 7 Mart 2012 ''Haybeden Şef Gezisi''
    • 29 Şubat 2012 Senin de adın Kemal
    • 12 Şubat 2012 Lafının ardında dur
    • 19 Ocak 2012 Aman oğlum, vururlar ha
    • 6 Ocak 2012 Zurnanın zırt dediği yere henüz gelmedik
    • 5 Ocak 2012 İlker Paşa bize de ifade versin
    • 2 Ocak 2012 CHP'yi destekliyorum
    • 19 Aralık 2011 Olmayanı olduramazsınız

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    5,038 µs