En Sıcak Konular

Süleyman Yaşar


Süleyman Yaşar
0 0 0000

2001 krizinde ABD, IMF'nin Türkiye için yardım talebini geri çevirmiş



Türkiye, yüksek bütçe açığı sonucunda ortaya çıkan yüksek enflasyon ve Marmara depreminin ardından 1999 sonunda IMF ile Stand-by anlaşması imzaladı.
Bu anlaşmaya göre, Türkiye'ye 4 milyar dolar destek kredisi verilecek ve bu krediyle Türkiye üç yıllık bir istikrar programı uygulayacaktı. Ama işler öyle farklı gelişti ki, IMF anlaşması yürürlükte olduğu halde 2000'in sonunda Türkiye'de piyasalar mali fırtınaya tutuldu.
Bunun ardından bir de Çankaya felaketi yaşandı. MGK toplantısında, dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in Başbakan Bülent Ecevit'e anayasa kitapçığını fırlatmasıyla Türkiye Şubat 2001'de derin bir ekonomik krize girdi.
İşte bu krizi anlatan bir kitap o dönem toplantılara katılan IMF müdürlerinden Onno de Beauford Wijnholds tarafından yazıldı ve Fighting Financial Fires (Finansal Yangınla Savaş) adıyla yayımlandı.
Wijnholds'un kitabında yazdığına göre, 2000'in sonuna doğru piyasalarda mali fırtına başlayınca, Türkiye'ye ek 10 milyar dolar para gerekiyor. Ama IMF uzmanları bu konuda isteksiz davranıyor; çünkü ortada Türkiye ekonomisiyle ilgili bir uzman raporu yok ve Türk parası aşırı değerli durumda.
Wijnholds o dönemin toplantılarını anlatıyor ve "A patch- up operation was put in place December 2000 and additional IMF money provided bringing total to $ 10 billion. Some executive directors, myself included were unhappy that additional money was going to be provided despite the continuing overvaluation of the lira" diye yazıyor.
Bu sözlerin anlamı şu: "Aralık 2000'de derme çatma bir operasyonla Türkiye'ye 10 milyar dolar vermek için ek para temin edildi. Bazı müdürler ve ben bu ek paranın verilmesinde memnun değildik çünkü Türk parası aşırı değerliliğini sürdürüyordu."
Wijnhold devam ediyor "Köhler asked the United States directly for a bilateral loan of as much as $ 10 billion for Turkey.There was enough money Exchange Stabilization Fund,which had been used in the Mexican rescue in 1995. But in view on political difficulties that could be expected and the United States preference for letting the IMF take on the burden,Köhler and Derviş were told that no such loan would be provided."
İşin Türkçesiyle, dönemin IMF Başkanı Köhler 10 milyar doları doğrudan ikili anlaşmayla temin etmek için ABD'ye başvuruyor. ABD döviz istikrar fonunda yeterli para olduğu ve 1995'te Meksika'yı kurtarmak için kullanıldığı belirtiliyor. Fakat politik problem olabileceği beklentisiyle ABD yükün IMF tarafından üstlenilmesini öneriyor. Ve Köhler ve Derviş'e böyle bir borcun verilemeyeceği söyleniyor. Böylece Türkiye'ye, ABD'nin 10 milyar dolar bile yardıma yanaşmadığı ortaya çıkıyor.
Peki ne var bunda diyebilirsiniz? Türkiye için çok önemli bir bilgi bu. Düşünün hem IMF başkanına hem de Kemal Derviş'e ABD'nin Türkiye için politik kaygılarla para veremeyeceği belirtiliyor.
Oysa aynı hesaptan Meksika krizini bastırmak için acil para verilmişti. Meksika'ya verilen para Ecevit hükümetinden niye esirgeniyor? Niye verilecek para politik sorun çıkaracağı kaygısıyla Türkiye halkından esirgeniyor?
Yine aynı yazar şunu da belirtiyor; "The primary budged surplus was targeted at a level of no less than 6.5 per cent, much more than had been agreed with Argentina." Ve "faiz dışı fazlanın milli gelirin yüzde 6.5'in az olmayacağı hedeflendi ve bu oran Arjantin'den istenen faiz dışı fazla hedefinden çok fazlaydı" diyor. Hemen hatırlatalım Arjantin'den istenen faiz dışı fazla o dönemde yüzde 2.5 oranındaydı. Kısaca Türkiye'den istenen ağır koşullar diğer ülkelerden istenmiyor. Hatta bugün Yunanistan'ın borçlarının neredeyse yüzde 60'ının silindiğini dikkate alırsak Türkiye'den istenen koşulların oldukça ağır olduğunu tekrar etmekte fayda var. En önemli tanık olarak Derviş'in bu operasyonlara açıklık getirmesi gerekiyor.
Öyle anlaşılıyor ki, Türkiye finans tarihi gizliliklerle dolu. Türkiye'de tam olarak ne olup bittiğini anlayabilmek için bu gizli yönlerin açıklanmaya ve yorumlanmaya ihtiyacı var. Şeffaflığa, Kemal Derviş'le başlayabiliriz.

sabah

Bu yazı 890 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 25 Eylül 2012 Kriz mi var?
    • 24 Eylül 2012 Yüksek faiz yüksek vergi
    • 21 Eylül 2012 Eksen kayması derler sakın kanmayın
    • 19 Eylül 2012 2001 krizinde ABD, IMF'nin Türkiye için yardım talebini geri çevirmiş
    • 14 Eylül 2012 Madem her şey çok kötü, niye AK Parti önde?
    • 12 Eylül 2012 Riskler azaldı, hâlâ notu niye artırmıyorsunuz?
    • 10 Eylül 2012 Altında yeni fiyat ne olacak?
    • 7 Eylül 2012 Draghi'nin planı Türkiye'nin notunu artırır mı?
    • 6 Eylül 2012 Sosyalist Enternasyonal'in Kürt sorununa çözüm önerisi ne?
    • 3 Eylül 2012 The Economist'in iki tuhaf isteği
    • 24 Ağustos 2012 Anadolu sermayesi mi, İslami burjuvazi mi?
    • 22 Ağustos 2012 Niye Gaziantep hedef seçildi?
    • 16 Ağustos 2012 Faiz lobisi şimdi ne diyecek?
    • 13 Ağustos 2012 İran niye Türkiye'ye kızıyor?
    • 9 Ağustos 2012 Faiz lobisine kötü haber: Londra zorda!
    • 7 Ağustos 2012 Türkiye'nin dış ekonomik riskleri ne?
    • 1 Ağustos 2012 Para niye Türkiye'ye gelecek?
    • 30 Temmuz 2012 Babamın bavulu Kıbrıs'ta
    • 25 Temmuz 2012 Obama küresel yolsuzluk dosyalarını niye açıyor?
    • 20 Temmuz 2012 Erdoğan'a niye kızıyorlar?

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    6,570 µs