En Sıcak Konular

Emre Aköz


Emre Aköz
0 0 0000

'Favela' operasyonu



Kısa bir ayrılıktan sonra tekrar birlikteyiz. Geçen günleri Güney Amerika'nın iki ünlü kenti, Buenos Aires (Arjantin) ve Rio de Janeiro'da (Brezilya) geçirdik.
Bu tip geziler algıda farklı bir seçicilik yaratıyor: İnsan önceleri şöyle bir bakıp geçeceği haberlerin ayrıntısına dalıyor.
Örneğin dün bizim gazetenin son sayfasında yer alan, "Uyuşturucu tacirleri tank sesiyle uyandı" başlıklı haber...
Önce birkaç satırını birlikte okuyalım, sonra üzerine konuşuruz:
"Rio de Janeiro'nun uzun yıllardır uyuşturucu çetelerinin egemenliğindeki en büyük 'favela'sı Rocinha'yı polis ve asker işgal etti. Operasyonda herhangi bir çatışma meydana gelmedi. Ülkenin en yüksek suç oranına sahip semtinin sakinleri operasyona direnmedi."

***

'Favela'nın Türkçe karşılığı "gecekondu mahallesi"... Ancak "favela" kelimesini her gördüğümüzde "gecekondu mahallesi" ya da "kenar mahalle" diye çevirmek yanlış olur.
Çünkü favela ile gecekondu arasında önemli farklar var: Örneğin İstanbul gecekonduları... Ekonomi ve kent geliştikçe, kenar mahalleler de dönüştü, konduların yerini apartmanlar aldı.
Evet bugün Şişli ve Beşiktaş gibi şehrin kalburüstü ilçelerinde bile hâlâ gecekondulara rastlıyoruz.
Ancak asıl eğilim bu değil... Gecekondular hep "dışta" yer alıyor. Merkez büyüdükçe, gecekonduları yutuyor.
Rio'nun favelalarına ise böyle bir dönüşüm trendi hâkim değil. Kentin çok zengin bir semti ile devletin hâkim olmadığı 120 bin kişilik dev bir favela, yan yana, dip dibe varlığını sürdürüyor. Aralarında sadece bir cadde ya da sokak oluyor...

***

Rio'daki bugün küçüklü büyüklü yüzlerce favela var. Bunların ancak 18'inde karakol bulunuyor.
Karakolu olan bu "ehlileşmiş" semtlerin ise sadece 2'sine, favela argosunda "yabancı", "düşman" anlamında "German" dedikleri biri girebiliyor. O da ancak semt sakinlerinin tanıdığı bir yerel rehber eşliğinde...
Biz "Santa Marta" favelasını gezme imkânını bulduk. Dağa yaslanmış, şahane bir kent ve deniz manzarası olan bir mahalleydi...
İlk anda derin bir yoksulluk göze çarpıyor. Ancak biraz dikkatlice bakınca, evlerdeki yaşam koşulları arasında önemli farklar olduğu ortaya çıkıyor: Kimisinin hiçbir şeyi yokken; kimisinde buzdolabı, çamaşır makinesi, LCD televizyon bulunuyor. (Tek ortak yan: Kanalizasyonsuzluk.)
Favelaların çoğu, "caddesiz", hatta "sokaksız" alanlar. Bazı yerlerden ancak bir kişi geçebiliyor. Kimi mahallelerde tepe ile aşağısı arasında dolmuş-motosiklet kullanılsa da, favela demek, merdiven demek.

***

Santa Marta favelası, Michael Jackson'ın 1996 tarihli "They don't care about us" ("Bizi umursadıkları yok") adlı parçasına klip çektiği mekânlardan biri.
Şarkıcı Madonna ve Beyonce'nin de uğradığı bu favelaya, heykeltıraş Romero Britto, bir Michael Jackson heykeli yapmış. Ayrıca duvarda mozaikten kocaman bir Jackson yüzü de var.
Önümüzdeki dönemde "Brezilya polisi-askeri bilmem ne favelasına baskın düzenledi" türü haberleri bolca duyacaksınız.
Nedeni çok açık: 2014 Dünya Futbol Şampiyonası ve 2016 Olimpiyat Oyunları Brezilya'da düzenleniyor. Turistleri korkutmamak için böyle operasyonlar yapmaya mecburlar.
Mesela biz Rio'dayken, ünlü uyuşturucu kaçakçısı, "Nem" lakaplı sadece 35 yaşındaki Antonio Bonfim Lopes'i, Rocinha'da yakaladılar. Ancak Brezilyalı rehberimiz, "Medya 'haydut' filan diyor ama favela halkı onu 'baba' olarak görüyordu... Şiddet yanlısı değildi. 'Siz bana dokunmayın, ben size dokunmayayım' politikası güderdi" dedi.
Herkes bir şov yapıyor işte.

sabah

Bu yazı 1,944 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 23 Ağustos 2012 Yeni Anteplere dikkat!
    • 28 Haziran 2012 Suriye aynı zamanda Rusya'dır!
    • 21 Haziran 2012 Bunlar bizi kandırıyor
    • 23 Mayıs 2012 Tek emperyalist ABD mi?
    • 15 Mayıs 2012 Silivri izlenimleri (1)
    • 10 Mayıs 2012 Başkanlık sistemi: Valiyi halk mı seçecek?
    • 6 Mayıs 2012 Aşk olmadan meşk olur mu?
    • 3 Mayıs 2012 Çelişik mesajlar kafa karıştırıyor
    • 27 Nisan 2012 27 Nisan'ın da hesabı sorulacak mı?
    • 24 Nisan 2012 Stalinci olmak suç mu, değil mi?
    • 3 Nisan 2012 PKK'nın vesayet aracı KCK
    • 16 Mart 2012 Aleviler neden Sivas'ı 'yaptıranları' görmek istemez?
    • 9 Mart 2012 Hani kadınları eve kapatacaklardı?
    • 22 Şubat 2012 Seçilmişler, atanmışların kulu değil... Ya seçenler?
    • 16 Şubat 2012 Krizler bitmeyecek
    • 14 Şubat 2012 O ajanlara bir de böyle bakın
    • 10 Şubat 2012 2014 kavgası
    • 8 Şubat 2012 Kemalistler ve İsrail lobisi
    • 5 Şubat 2012 Müsamere kardeşliği
    • 25 Ocak 2012 Kemalistlerin baba kompleksi

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    3,718 µs