En Sıcak Konular

Bilal Kemikli



Bilal Kemikli
0 0 0000

Kandili sönerse



Aslında yazının başlığında kandil yerine mum kelimesini kullanmıştım. Fakat değiştirdim; zira mum sönerse kelimesi, yanlış, kişileri, toplulukları ve inançları zan altına alan çağrışımlara sebebiyet verebilirdi.

Millet olarak günbegün hassaslaştık. Dilin, kelimenin ve sözün oraya buraya çekilmesi adetten oldu. Üstelik, bilip bilmeden insanlar, topluluklar ve inançlar hakkında uluorta sözler söylenmeye, mahremiyet duyguları yok olmaya, saygı ve sevginin yerini acabalar almaya başladı. Bu bakımdan kelimeleri kullanırken hassas davranıyoruz.

Kandil sönerse… Neden böyle bir başlık attım?

Bir aydır elimden düşürmediğim kitap bana bu başlığı attırdı. Sözü fazla uzatmayayım… Ali Şeriati’yi Türk münevveri tanır, bilir, en azından bir kitabını okumuş da olabilir. İran’ın yetiştirdiği önemli bir entelektüeldir. Batılı değerleri bilir… Doğuyu bu değerlerle yeniden okumaya çalışır.

Sadece yazan çizen, konuşan, anlatan bir entelektüel değildir Ali Şeriati. Aynı zamanda kurulu düzene muhalefet edebilen, çekinmeden fikirlerini söyleyen, düşüncelerini siyasi atmosferde dile getiren bir aktivisttir.  Bu "aktivist" tabirini de pek hazzetmem, ama kullandım… Hareket yahut mücadele adamı desem daha iyi olur. Gerçek bir hareket adamı, gerçek bir mücadelecidir. Tam bir isyankar ruh.

Onun isyankarlığını eserlerinde görmek mümkündür. Ama aynı zamanda ömrünün en güzel günlerinin mahkum olarak zindanlarda geçtiğini de ilave etemeliyim.

Bir a’raf adamı; ne İsa’ya ne Musa’ya yaranma kaygısında… Nitekim Cezayir özgürlük hareketine katkısı dolayısıyla Fransızlar tarafından tutuklandı, takibata uğradı mahkum oldu, memleketine gitti tehlikeli görüldü, her zaman takip edildi, zindana atıldı. Nihayet İngilizlerin de densteğiyle İran istihbaratı tarafından sürgünde şehit edildi. Yaşasaydı, öyle sanıyorum ki, mollalar da  kendisine hep ihtiyatla bakardı. Velhasıl ne liberaller, ne de İslamcılar onu benimsediler.

Şimdi bir yayınevimiz çıktı, bu isyancı ruhun bütün külliyatını Türkçe’ye kazandırma çabası içine girdi. Bendenizin songünlerde elimden düşüremediğim kitap Yalnızlık Sözleri I adıyla yayımlanan Şeriati’nin otobiyografisi… Yalnızlık Sözleri, bir yalnız adamın hikâyesi.

Acem uslübü bazen çokça teferruatla okuyucuyu boğuyor. Ama olsun, edebi bir metin okuyorsunuz… Sözün değerinin düştüğü bir dönemde sözü yüceltmek, doğru ve güzel olanı öne çıkartmak önemlidir. Tercüme de güzel… Güzel bir Türkçe. Sanki yazar Türkçe yazmış. E, okumak için daha ne arayalım?

Şeriati’yi okurken, kendimi okuduğum satırlar oldu. Şaşırdım; sanki bu kitabı evvelden okumuşum gibi… Yaşadıklarım, hayallerim, kalabalık içinde geçen yalnızlıklarım. Tek bir farkımız vardı, ben kalkıp söylemiyordum. Ama aynı yerden bakıyor, benzer cümleler kuruyorduk. Bu yüzden olsa gerek kitabı elimden düşürmedim; zamana yayarak, yavaş yavaş okudum.

Ali Şeirati’yi Ali Şeriati yapan, onu felsefeye, düşünmeye , araytırmaya sevkeden şey bir cümleymiş. Lise talebesiyken babasının çalışma masasında Maeterlinck’in Büyük Beynin Düşünceleri adlı kitabını görür, ilgisini çeker ve okumak ister… Kitabı açtığında şu cümleyle karşılaşır: “Mumu söndürdüğümüzde ışığı nereye gider?”

Diyor ki Şeriati, bu cümleyi okuduğumda bir acayip oldum, zihnim açıldı, beynim bir başka çalışmaya başladı. Bu benim için yeni bir dönüm noktası oldu. Artık sıradan okuyucuların okudukları kitapları değil, salt düşünceye, mutlak felsefeye ve sadece düşünmeye daldım.Maeterlinck’e, Anatole France’a ve Avrupa’da Hikmet’in Seyri’ne  o kadar dalmıştım ki bu ikisi beynimi işgal etmişti…

Şeriati, hikâyesine böyle devam ediyor. Temel cümle bir soru cümlesidir ve ona ışığın nereye gittiğini sormaktadır. Bendeniz yazının başlığını o yüzden böyle koldum: Kandil söndüğünde… Kandil söndüğünde ışığı nereye gider? Yahut şöyle sorayım: Kandil söndüğünde ne olur?

Bu iki soruya da vereceğiniz cevap, kandile yüklediğiniz anlamla ilişkili olacaktır. Nedir kandil? Ama mesele farklı… Nasıl? Mesele varoluş meselesi ve varlığı sorgulama meselesidir.

Sıradan insan, sebebe ve sürece değil, sonuca bakar. Ama sebebi ve süreci sonuçla birlikte düşünmeye başladığınızda hayatın seyri değişiyor. Belki yalnızlaşıyorsunuz, ama bir çabanın da içine giriyor, araştırıyor, inceliyor, soruyor, sorguluyor ve kendiniz oluyorsunuz.

Ali Şeriati, Yalnızlık Sözleri’nde kendi olma hikâyesini anlatıyor. Söndürülen kandilin ışığının peşinde geçen çile dolu bir ömrün hikâyesi...



Bu yazı 2,455 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 11 Nisan 2016 Öğrencime Mektup
    • 5 Şubat 2016 Sahici Büyük Kimdir?
    • 24 Ocak 2016 Aşkın Yolcuğu'na Dair
    • 1 Ocak 2016 Kar taneleri: Semada raks eden dervişler
    • 21 Aralık 2015 Eksik Gören Eksiktir
    • 10 Ağustos 2015 Çeşm-i Cihân'a Ağıt
    • 9 Temmuz 2015 Tevazu: İnsan toprağını işlemek
    • 28 Haziran 2015 Ses vermek?
    • 24 Haziran 2015 Bu kitap neden yazıldı?
    • 4 Haziran 2015 Muhalefeti mi seçeceğiz?
    • 10 Mayıs 2015 Ruhuma Sükünet Veren Şehir
    • 20 Nisan 2015 Sevgili kızım, beklemeyi bilmeliyiz
    • 5 Nisan 2015 Bedhah tuzaklara karşı
    • 9 Mart 2015 Bu iyi bir zamandır
    • 12 Şubat 2015 Oğluma birkaç not
    • 27 Ocak 2015 Öğüt Almak: Nasihatname geleneğimize dair
    • 19 Ocak 2015 Son hadiselere ve tartışmalara dair
    • 29 Ekim 2014 Dostun Bahçesinde Teferrüç Etmek
    • 14 Ekim 2014 Camide buluşalım…
    • 9 Eylül 2014 Bir Gönül Köprüsü

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    5,083 µs