En Sıcak Konular

Taha Akyol


Taha Akyol
0 0 0000

Alevi gerginliği



Mehmet Ali Erbil bu konuları bilmez, o yüzden herhangi bir kasıtla söylememiştir; eminim söylediğine de bin pişman olmuştur. Ancak böyle olması meseleyi basitleştirmiyor, hafifletmiyor...
Aksine, Erbil’in ağzından çıkıveren iki kelime ve buna karşı Alevilerin gösterdiği sert tepki meselenin ne kadar derin ve karmaşık olduğunu gösteriyor: Aleviler hakkında uzun asırlar içinde öylesine çirkin önyargılar yerleşmiştir ki, bunların ağızdan çıkıvermesi için “kasıt” bile gerekmez!
Hatta önyargıların sözlü kalıpları o kadar yerleşmiştir ki, bir kimse kendisinin Sünni olduğunun farkında bile olmadan, Alevileri rencide edeceğini de fark etmeden böyle laflar edebilir; sıradan sözler gibi...
Mehmet Ali Erbil’in de Güner Ümit’in de durumunun böyle olduğunu düşünüyorum.
Bu tablo Türkiye’deki Sünni önyargıların ne kadar sorunlu olduğunu gösteriyor, bu bir...

Asırların birikimi
Sorunun ikinci boyutu, Alevilerin tepkiselliğidir. Erbil ve Ümit’in, Alevileri rencide etmek gibi bir niyetlerinin olmayacağı açıktır; özür de dilemişlerdir, buna rağmen Alevilerin bir bölümünün tepkisi sert olmuştur. Sebebi asırlardan beri gelen ezilmişlik duygusunun yarattığı gerginliktir, tepkiselliktir.
1700’lü yıllarda yaşayan Erzurumlu ozan İsmail Noksani’nin şu beyiti, bu duyguyu çok iyi ifade eder:
Yezitler elinde müşkil hâlimiz

Münkir münafık ferş etti yolumuz
Aleviler, tarihsel olarak dışlanma ve baskı karşısında “eve çekilme” psikolojisiyle içe kapanmışlar, “sır toplumu” haline gelmişler; temassızlık karşılıklı önyargıları beslemiştir.
Ortaçağ Katolik toplumlarında Yahudilerle Protestanların durumu, çok daha şiddetli olmakla birlikte, benzer nitelikteydi.
Sünniler uzun asırlardır azınlıkta olsalar ve dışlansalardı, aynı gerginlik ve tepkisellik onlarda da olurdu.
Şimdi 21. yüzyıldayız. Üstelik şehirleşme ve eğitim gibi modernleşme dinamiklerinde Aleviler şehirleşti, içlerinden aydınlar, akademisyenler, işadamları yetişti. “Köylü çekingenliğini” attılar. Artık önyargılara isyan ediyorlar, eşitlik ve saygı istiyorlar.
Kürt meselesini de türban meselesini de ortaya çıkaran dinamikler aynıdır.
Bu meseleler artık geçmişte olduğu gibi devam edemez, çözülmelidir.

Alevi açılımı?
‘Alevi açılımı’nın duraklamasında iki sebep bulunduğunu düşünüyorum:
* Bazı Sünni çevreler Alevi açılımının gerekliliğini anlamamışlar, eski önyargılarla AKP’ye baskı yapmışlardır!
*  Aynı zamanda, Alevilerin öteden beri farklı gruplar halinde bulunması ve şehirleşme sürecinde daha fazla parçalara ayrılarak bazı grupların siyaseten radikalleşmesi de ‘orta yol’un bulunmasını zorlaştırmıştır.
Hükümet bu konuda daha cesur olmalı, açık fikirli ilahiyatçılar da hem Sünnilerden eski önyargıları sürdürenleri aydınlatmada hem hükümeti teşvik etmede daha aktif olmalıdır.
Aleviler de en azından kendi içlerindeki çoğulculuğa saygılı davranarak ortak bir çözüm modeli oluşturmalıdır.
Herhalde birinci sorun, asırlar içinde Aleviler hakkında oluşmuş çok yanlış, tamamen iftira niteliğindeki Ortaçağ söylentilerinin tortularından Sünnilerin kurtulmasıdır. İtikat sahasında ise, herkesin inancı, herkesin mezhebi kendisi için haktır, karşılıklı saygı gerekir.



Bu yazı 326 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 7 Kasım 2011 KCK ve hukuk
    • 30 Temmuz 2011 Afrika kampanyası
    • 29 Temmuz 2011 Stalinist milliyetçilik!
    • 22 Temmuz 2011 AKP’li bakan İnönü’yü övüyor
    • 20 Temmuz 2011 ‘Makas açılıyor’
    • 18 Temmuz 2011 Totalitarizmi eleştirmek
    • 12 Temmuz 2011 Anayasa da böyle yapılır
    • 7 Temmuz 2011 ‘Usta’ kabine
    • 1 Temmuz 2011 CHP Meclis’e
    • 27 Haziran 2011 Anayasa yapmak
    • 7 Haziran 2011 AKP, CHP, MHP uzlaşır mı?
    • 30 Mayıs 2011 Kürt meselesi nereye?
    • 27 Mayıs 2011 Hukuk ve yargı açısından 27 Mayıs
    • 26 Mayıs 2011 Proje savaşı
    • 19 Mayıs 2011 Ergenekon ve PKK
    • 12 Mayıs 2011 Demirel ve CHP
    • 11 Mayıs 2011 MHP
    • 18 Nisan 2011 2023 Vizyonu
    • 2 Nisan 2011 ‘Bizden yana adalet!’
    • 25 Mart 2011 Türkiye’nin rolü?

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    8,231 µs