En Sıcak Konular

Murat Yetkin


Murat Yetkin
0 0 0000

Kritik bir dönemde Başbuğ'un ABD seyahati



Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ bu akşam Vaşington’daki Türk-Amerikan Konseyi toplantısına katılarak bir konuşma yapacak. Başbuğ’un bu toplantıya katılması ve konuşma yapacak olması, Türkiye’nin kritik siyaset dönemeçlerinden geçtiği bir dönemde Türk-Amerikan ilişkilerinde yeni bir sıçramaya işaret ediyor. Nitekim aynı toplantıya ABD Genelkurmay Başkanı Oramiral Michael Mullen’ın da katılacağı bildiriliyor.
İki genelkurmay başkanının daha önce eşi görülmedik şekilde -son yıllarda artık önemini yitirmeye başlayan Türk-Amerikan Konseyi (TAK) toplantılarına katılması muhtemelen toplantıya katılan üst düzey siyasi heyete gösterilecek medya ilgisini gölgede bırakabilir. Yoksa, bu yıl toplantıya kabinenin önemli üyeleri katılıyor; yeni Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, toplantıların müdavimi Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, yeni Enerji Bakanı Taner Yıldız toplantıya katılacak isimler arasında.
Başbuğ, ABD’ye Türk-Amerikan Konseyi (TAK) toplantısına katılmak üzere değil, Mullen’ın resmi daveti üzerine gitti. Ancak ziyaret tarihi TAK toplantılarına denk gelecek şekilde ayarlandı. Amacın 2003’te Irak-tezkere krizi ve Süleymaniye skandalı ardından dibe vuran iki ülke ilişkilerini 2003 öncesi düzeye getirmek değil, yeniden tanımlamak olduğu anlaşılıyor.
Yanlış anlaşılmasın; Türkiye-ABD ilişkilerini yeniden tanımlayacak olanlar askerler değil. Ancak George Bush’un yeni-muhafazakâr iktidarının ilişkilerin askeri boyutunu ihmal edip yalnızca sivil boyutta işi yürütme anlayışının ilişkileri nereye götürdüğü konusunda hem Vaşington, hem Ankara bazı dersler çıkarmış durumda. 2005-2006 döneminden itibaren ama özellikle de Başbuğ’un başa geçmesi ardından görüyoruz ki Genelkurmay, hükümete ABD ile ilişkilerde gerekli desteği veriyor. Bu, PKK ile mücadelede ABD’den alınan desteğin gözle görünür hale geldiği dönemdir aynı zamanda.
Başbuğ’un ABD ile ilişkilere seleflerinin çoğundan fazla önem veren bir komutan olduğu söylenebilir.
Geriye dönecek olursak, Hüseyin Kıvrıkoğlu ABD’ye hiç gitmeyen bir Türk Genelkurmay Başkanı oldu.
Yaşar Büyükanıt da ABD ile ilişkileri önemserdi. Ama Büyükanıt bir geçiş döneminin komutanı
oldu. ABD’ye gittiğinde dahi Türk iç siyasetine yönelik imalarla konuştu.
Hilmi Özkök 2002’de AK Parti’yi iktidara getirecek seçim günü oyunu kullanıp ABD yolculuğuna çıkmıştı. Henüz yasaklı Tayyip Erdoğan’ın partisinin tek başına iktidar olduğunu Vaşington’a indiğinde öğrendi. Sonra Irak krizi ve
-şimdilerde izini iddia edilen Ergenekon davası savcılık evrakından sürebildiğimiz- işler başına geldi. Yurtdışı seyahatlere fazla çıkamadı.
Örneğin İsrail-Ürdün seyahatine çıktığında -yerine Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman bakıyordu- Süleymaniye’de Türk askerleri Amerikan askerlerince gözaltına alındı. İsveç’e gittiğinde kendisine vekalet eden Yalman bu kez Genelkurmay heyetine Ankara Ticaret Odası’nda yapılan Hilafetin Kaldırılması toplantısında başkanlık etmişti. 2004’te o ekip emekli olunca, yıllar sonra, TAK toplantılarına üst düzey katılım İkinci Başkan Başbuğ’dan gelmişti.
Türk-Amerikan ilişkilerinde ilk kıpırdanma 2006 yılında dışişleri bakanları Abdullah Gül ve Condoleezza Rice arasında imzalanan Ortak Vizyon Belgesi ile oldu. 2007’de PKK’nın sınır ötesi saldırıları bıçağı kemiğe dayayınca, Büyükanıt, Başbakan Tayyip Erdoğan’ın ABD ile görüşme heyetine temsilci verdi. Böylece Ankara, Vaşington nezdinde ortak irade sergilemeye başladı. Yani asıl dönüşüm Ankara’da oldu. Erdoğan’ın 5 Kasım 2007’de Bush ile yaptığı görüşme sonrasında askerden askere mekanizma canlandırılmakla kalmadı, düzeyi (İkinci Başkanlar düzeyine) yükseltildi. ABD’de Barack Obama’nın iktidarı alışıyla bir başka sıçrama yaşandı: Önce yeni Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ilk Avrupa turuna, sonra Obama ilk dünya turuna Türkiye’yi aldı.
Türkiye bugünlerde Kürt sorunundan Ermenistan ile normalleşmeye, enerji hatlarından Kıbrıs’a dek bir dizi önemli sorunla meşgul. Bunlardan ilk ikisinde hararetli bir tartışma sürüyor ve bu konular bölgesel siyaset açısından ABD’yi de fena halde ilgilendiriyor. Başbuğ’un ziyareti işte böyle bir dönemde ayrı bir anlam taşıyor. ‘ABD-Türkiye: Küresel Değişim Döneminde Ortak Çözüm Arayışı’ başlıklı toplantıda yapacağı konuşmada ne diyeceği bu bakımdan önemli. O konuşmada Türkiye’de süren tartışmalara yönelik ipuçları çıkabilir.

radikal



Bu yazı 443 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 22 Mart 2012 İki önemli mesele
    • 15 Mart 2012 Türkiye'nin yeni deniz stratejisi üzerine
    • 23 Aralık 2010 Şahin'den çağrı: Siyasi partiler yasası değişmeli
    • 11 Aralık 2010 Üniversitelerde ikinci 68 mi?
    • 5 Aralık 2010 Ankara'dan Tel Aviv'e: Özür insani-siyasi diye ayrılamaz
    • 21 Kasım 2010 'Diyarbakır'da 3. bir yol açabiliriz'
    • 19 Kasım 2010 'Füze kalkanında mutabakata yakınız'
    • 15 Kasım 2010 2010 model Ecevit çıkışı
    • 7 Kasım 2010 Hem AK Parti hem de CHP'de merkeze açılım
    • 23 Ekim 2010 Bedelli görüşülmedi ama söz siyasetin
    • 18 Ekim 2010 Gül ve Demirel'le dinleme üzerine
    • 3 Ekim 2010 Siyaset sahnesinde bu kez çok güzel hareketler var
    • 30 Eylül 2010 ABD, Irak sınırında güvenlik şeridine destek verdi
    • 26 Eylül 2010 Bilim dünyasına biraz daha ilgi
    • 16 Eylül 2010 CHP'nin hatası ve faturası
    • 11 Eylül 2010 Öcalan 'boykot' dedi, tansiyon yükseldi
    • 30 Temmuz 2010 Kılıçdaroğlu: Geçmişteki yanlışları telafi ediyoruz
    • 25 Temmuz 2010 Orduda değişim
    • 22 Temmuz 2010 Başbakan hesaplaşacaksa madde 35 ve YÖK'ü kaldırsın
    • 20 Temmuz 2010 AB elçisi: Yeni bir İran istemiyoruz

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    4,786 µs