En Sıcak Konular

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta



Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
0 0 0000

Sigarayı bırakacağım derken...



Ey sigara içip de bırakmak isteyenler… duyduk duymadık demeyin. Medyada yer alan haberlere göre, Amerika’ da 4 bin kişi üzerinde denenen yeni bir sigara bıraktırma ilacı birkaç gün önce Türkiye’ de de satışa çıktı.

Amerika’ da Chantix Avrupa’ da Champix ismiyle satılan ve ‘varenicline’ içeren bu ilaç da nikotin üzerinden etkili. Varenicline beyinde bulunan nikotin reseptörlerine bağlanarak etki gösteriyor. Böylece hem nikotin eksikliğinde ortaya çıkan yoksunluk belirtilerinin ve hem de nikotin ihtiyacının azalması sigarayı bırakmayı kolaylaştırıyor.

Sigarayı bırakmada başvurulan yöntemlerin birçoğu nikotin ile ilgili. Nikotin bantları… nikotin sakızları veya geçtiğimiz aylarda ülkemizde yasaklanan elektronik sigaralar vücuttaki nikotin eksikliğini ortadan kaldırıp tiryakinin sigara içme isteğini azaltmayı amaçlayan yöntemler.

Çünkü, sigara bağımlılığının esas sebebi ‘nikotin’. Bir kere sigaraya alışan bir kimse belirli bir süre sonra tıpkı alkolikler veya eroinmanlar gibi sigara içmeden duramaz hâle geliyor; bir başka deyişle ‘nikotin bağımlısı’ oluyor.

Bu kişiler isteseler de sigarayı bırakamıyorlar, çünkü sigara içmedikleri takdirde ‘nikotin yoksunluğu’ yüzünden dünyaları allak bullak oluyor. Sonunda bunların ya kendileri tekrar sigaraya sarılmak zorunda kalıyorlar ya da karıları…çocukları… çevreleri… ‘Aman n’ olur sen tekrar sigaraya başla, yoksa elinden bir kaza çıkacak’ diye adamı zorla tekrar sigaraya başlatıyorlar.

İlk sonuçlar olumlu, ama…

Champix bugüne kadar altı klinik araştırmada 4 bine yakın kişi üzerinde denenmiş. Elde edilen ilk sonuçlar umut verici. Araştırmalara göre ilaç kısa sürede etkisini göstermeye başlıyor. Meselâ, 12 hafta süreyle bu ilacı kullananların yüzde 65’ i sigarayı bırakmayı başarıyor.

Ama burada asıl önemli olan nokta, ilacı bıraktıktan sonra tekrar sigaraya başlanıp başlanılmaması. Bu araştırmalarda, bir yıl sonra tedavi görenlerin yüzde 44’ ünün sigara içmedikleri görülmüş ki, bu da fena bir sonuç değil. Çünkü, diğer sigara bırakma yöntemlerinde bir daha hiç sigara içmeme oranları nereyse bunun yarısı kadar, hatta daha bile az.

Yeni ilaca güvenelim mi

Ben yeni ilaçlardan… hele de reklâm kampanyaları ile şişirilen ilaçlardan çok ‘korkarım’. Gerçi, bu yeni ilacın teorik olarak etki mekanizması mâkûl ve mantıklı. Ancak,  her zaman teoride iyi veya doğru olan şey pratikte öyle olmayabiliyor. Bu bir.

İkincisi ürünü çıkaran firmanın mali desteği ile yapılan çalışmalara körü körüne güvenmek doğru değil. Bunların sonuçlarına her zaman ihtiyatla yaklaşmak gerekiyor, çünkü bu tür çalışmalarda bir taraftan ilacın etkinliği abartılırken, diğer taraftan da yan etkileri görmezden gelinebiliyor.

Ucuz da değil ki

Bu ilaç ucuz da değil. Üç aylık tedavi maliyetinin 400 lira olduğu yazıyor gazetelerde. Belli ki, tiryakinin sigaraya verdiği paraya göz dikilmiş. ‘Madem ki kendini zehirlemeye bu kadar para veriyor, onu biz alalım’ demiş olmalılar. Eh, bence pek haksız da değiller. Adamın tüm parasına el koyunca sigara alamaması da bir yöntem aslında. Sigara tiryakileri böyle müthiş bir enseye sahip oldukları müddetçe hem sigara üreticilerinden hem sigarayı bıraktırma sektöründen daha çok tokat yiyecekler.

Ölümcül yan etkileri de var !

Bir ilacın 4 bin kişi üzerinde denenmiş olması yaygın kullanım için asla yeterli değil. Böyle birkaç bin kişi üzerinde denenip de ‘mükemmel oldukları belirlenen nice ilaç’ piyasaya çıktıktan bir süre sonra ya umulduğu kadar etkili olmadıkları veya ciddi yan etkileri yüzünden toplatıldı.

Yeni ilaçların yan etkileri ancak yaygın kullanımda ortaya çıkıyor. Varenicline’ nin de bulantı, kusma, baş ağrısı, uykusuzluk, şişkinlik ve gaz, kâbus görme ve tat alma bozukluğu gibi yan etkileri olduğu ve bu yüzden de ilacı kullananların yüzde 10’ unda tedavinin kesilmesi gerektiği zaten biliniyordu.
Kullanımı yaygınlaştıkça ilacın ciddi görme ve kalp ritim bozukluklarına, havale ve kas spazmlarına, bayılmalara, şeker hastalığına ve hatta ölümlere de sebep olabileceği ileri sürülmeye başlandı.

2007 yılında prospektüsüne intihar eğilimi, depresyon ve ajitasyon gibi ciddi psikiyatrik yan etkilere yol açabileceği uyarısı eklendi. Bu ilacı kullananların baygınlık ve şuur kaybı yüzünden ciddi kazalara karışabilecekleri ortaya çıkamaya başladı ve araba veya bir makine kullananların çok dikkatli olmaları gerektiği bildirildi. Amerika’ da pilotların, kamyon şoförlerinin Chantix kullanmaları yasaklandı.

Geçen gün Institute for Safe Medication Practices isimli kuruluşun yayınladığı bir rapor bu konudaki endişelerin ne kadar yerinde olduğunu bir kere daha ortaya koydu. Bu rapora göre 2008 yılının ilk üç ayında Amerika’ da Chantix kullanımı ile ilgili 50 tanesi ölümle sonuçlanan 1001 ciddi reaksiyon bildirilmiş. Bu rakamın en çok satılan on ilaçla ilgili yan etkilerin toplamından daha fazla olduğunu da ekleyelim de fazla söze gerek kalmasın.

Gelelim neticeye

Tiryakilerin bir an önce sigarayı bırakmaları için de elbette her türlü çaba gösterilmeli, ama bunu yaparken sigarayı bıraktırma sektörünün oyunlarına da gelinmemeli. Yağmurdan kaçarken doluya tutulmayalım. 



Bu yazı 4,947 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 31 Ekim 2014 Günde 3 bardak süt kemik kırığı ve ölüm riskini artırıyor
    • 14 Mayıs 2013 Akademik sahtekârlık geleneğinin kime ne zararı var
    • 11 Aralık 2012 Yakında ruh hastası olmayan kalmayacak
    • 9 Ekim 2012 Bir Türk tıp alanında Nobel alabilir mi?
    • 3 Ekim 2012 Burun damlaları ile aldatılıyor muyuz?
    • 2 Ekim 2012 Kimi kime şikâyet edelim?
    • 1 Ekim 2012 Türkiye'de mamografi taramaları rezaleti
    • 16 Eylül 2012 Mamografi taramalarına karşıyım
    • 10 Eylül 2012 Modern tıbbın son numarası: Aşırı teşhis
    • 8 Eylül 2012 Mamografi kanser riskini arttırıyor
    • 7 Eylül 2012 Benzer ilaç nedir?
    • 28 Ağustos 2012 Meme taraması saç taramaya benzemez
    • 14 Ağustos 2012 Antibakteriyel ürünlerdeki büyük tehlike
    • 6 Ağustos 2012 Sağlıklı suda hiçbir mikrop olmamalıdır
    • 30 Temmuz 2012 Enerji içecekleri yasaklanmalıdır
    • 23 Temmuz 2012 Damacana mı musluk suyu mu?
    • 10 Temmuz 2012 İlaç tanıtımında bundan iyisi Şam'da kayısı
    • 23 Haziran 2012 Bir sağlık haberi skandalı
    • 13 Haziran 2012 Ot-Çöp tüccarlarından alacağımız dersler de var
    • 17 Nisan 2012 Sönmez gene döndü

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    7,420 µs