En Sıcak Konular

Sami Kohen


Sami Kohen
0 0 0000

Kriz neleri ne kadar değiştirir?



KÜRESEL mali kriz daha nereye kadar gidecek ve nelere yol açacak? Amerika'dan Avrupa'ya ve Uzakdoğu'ya kadar bütün dünyada şu sırada merak ve kaygı ile sorulan bu soruya kesin bir yanıt verebilecek kimse yok.
Kimine göre, küresel ekonomik ve sosyal çöküntünün henüz başındayız; dolayısıyla önümüzde daha karanlık günler -hatta aylar- beklenebilir...
Kimine göre ise, birçok ülkede alınan zecri mali önlemler sayesinde belirli bir toparlanma olabilir ama, artık ok yaydan çıkmıştır; dolayısıyla bu krizin yarattığı sarsıntı dünyadaki ekonomik ve siyasal düzenin değişmesine yol açacaktır...
Bu hengâmede "Daha önce de ABD'de ve Asya ülkelerinde ciddi mali ve ekonomik krizler yaşandı, ama hepsi gelip geçti" diyenler de var, ama açıkçası "Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak" diye düşünenler çoğunlukta...

 ABD fazla yayıldı
Aralarında Amerikalıların da bulunduğu birçok düşünür ve stratejist, bu krizin dünyadaki güç dengelerinde önemli değişikliklere yol açacağını, bu arada ABD'nin tek Süper Devlet olarak nüfuzunu, "kısmen" de olsa kaybedeceğini söylüyor. Kuşkusuz bu, bugünden yarına olacak bir şey değil. Ama ünlü London School of Economics profesörü John Gray'in deyişiyle, "İkinci Dünya Savaşı'ndan beri devam eden ABD'nin küresel liderliği sona ermekte ve güç dengelerinde tarihi bir sapma başlamaktadır"...
ABD'nin, son finansal kriz ile ortaya çıkan "gerilemesi"nin çeşitli nedenleri var tabii. Bunda önemli rol oynayan faktör, ABD'nin gücünü fazla yayarak zorlaması ("over-stretching") geliyor. Gerçekten Bush yönetiminin Afganistan ve Irak'taki müdahaleleri bu zorlamaların ağır (mali, siyasi, psikolojik) faturasını çıkarmıştır.
Şimdi ABD'nin rakipleri veya düşmanları (Rusya'dan Çin'e, İran'dan Venezuela'ya kadar) bu manzarayı ellerini ovuşturarak izliyorlar. (Ahmedinecad ve Chavez'in alaylı ifadeleri de bu işin cabası!)
Tabii ABD bu krizle yere çakılacak veya uluslararası arenada silik hale düşecek bir ülke değil. Amerikalıların ekonomiden teknolojiye kadar, çeşitli alanlardaki yaratıcılığı, dinamizmi ve potansiyelini iyi kullanma yeteneği, onun yeniden toparlanmasını sağlayacaktır. Ancak bu arada ABD daha çok kendi iç sorunlarına eğilecek, içine kapanmamakla beraber dışa eskisi kadar açılmayacaktır. Hele Barack Obama'nın başkan seçilmesi bu yolu açacaktır. Son kriz de, Demokrat Obama'nın seçilmesi şansını iyice artırmış görünüyor.

Rakipler de sıkıntıda
ABD'nin bu kriz sonucunda eski ekonomik ve siyasal gücünü kaybetmesine karşılık, rakiplerinin daha öne çıkması olasılığı var tabii. Ama kimler ve nereye kadar?
İngiltere'nin ünlü Chatham House müdürü, siyaset bilimcisi Dr. Robert Niblett, Rusya, Çin, AB ve aralarında Hindistan'ın da bulunduğu Üçüncü Dünya ülkelerinin her birinin kendi iç sorunları ve zaafları nedeniyle yeni dönemde dahi ABD'ye fazla meydan okuyamayacağı kanısında. Unutmamalı ki, mali kriz bütün bu ülkeleri de derinden sarsıyor. Çoğunun bu sıkıntıların üstesinden gelmesi, belki de ABD'den de daha zor.
Ama sonuçta güç dengelerinde yeni gelişmelerin olacağı ve ABD'nin karşısına -zamanla- yeni güç odaklarının oluşacağı açık.
Bu, bazı düşünürlere göre, bu güçler arasındaki rekabeti ve sürtüşmeleri kızıştırabilir, hatta savaş tehlikesini de artırabilir. Son zamanlarda yeni bir Soğuk Savaş dönemine doğru gidildiği söylenmeye başladı. Bu hayra alamet değil. Hele bugünkü kriz ortamında...

milliyet



Bu yazı 254 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 3 Ocak 2012 Rusya ile ''kazan-kazan''
    • 20 Aralık 2011 Irak’taki boşluğu kim dolduracak?
    • 23 Eylül 2011 BM’nin Filistin sınavı
    • 18 Ağustos 2010 Tabular yıkılırken...
    • 6 Ekim 2009 Yorgo’nun dönüşü
    • 6 Mayıs 2009 Şimdiki öncelik Kafkasya
    • 7 Nisan 2009 Obama’dan çarpıcı mesajlar
    • 24 Şubat 2009 Araplar neden birleşmez?
    • 20 Ocak 2009 Obama neyi ne kadar değiştirecek?
    • 23 Aralık 2008 Ortadoğu’da domino oyunu
    • 19 Aralık 2008 Stratejik önem yetmez!
    • 4 Kasım 2008 Sürpriz olur mu?
    • 10 Ekim 2008 Kriz neleri ne kadar değiştirir?
    • 3 Ekim 2008 ABD’de “part-time” sosyalizm!
    • 19 Eylül 2008 Livni ile barış olur mu?
    • 16 Ağustos 2008 İran’la ilişkilerde ince ayar
    • 1 Ağustos 2008 Türkiye şimdi nasıl görünüyor?
    • 10 Temmuz 2008 Neden İstanbul?
    • 22 Şubat 2008 Sarkisyan'dan beklenen...
    • 20 Şubat 2008 Castro gitti ama Castroizm sürüyor

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    8,187 µs