En Sıcak Konular

Sami Kohen


Sami Kohen
0 0 0000

Federasyon Irak'ı böler mi?



ABD Senatosu'nun Irak'ta federal bir sistemin kurulmasıyla ilgili kararı bu ülkeyi farklı yönlere çekmeye çalışan rakip güçleri ortak bir çizgide birleştiriverdi!
Bu ilk bakışta garip görünebilir, ama militan Kürtler bir yana bırakılırsa, Şiilerin ve Sünnilerin çoğu, bu vesileyle Irak'ın bölünmesine karşı olduklarını ortaya koydular.
Nitekim Bağdat'ta toplanan 6 siyasal grup, ABD Senatosu'nun önerdiği federal sistemin ülkeyi böleceği kaygısını dile getirdiler.
Kararı eleştirenler arasında Ayetullah Sistani ve El Sadr gibi önemli Şiir liderler bulunuyor. Sünnilerin öteden beri Irak'ın üniter yapısının değişmesine karşı çıktıkları da biliniyor.
Bu karar vesilesiyle ortaya çıkan ilginç başka bir husus, Bush yönetiminin de buna karşı tavır almasıdır. Bağdat'taki ABD Büyükelçiliği dahi hemen tepkisini duyurup kararın ABD'nin resmi politikasına ters düştüğünü belirtmek ihtiyacını duymuştur.
"Washington Post"un önde gelen yazarlarından David Ignatius Senato kararını eleştiren dünkü yazısında şöyle diyor: "Irak'ın mezhep çatışmalarına bakılırsa, ülkenin özerk bölgelere ayrılması kaçınılmaz bir sonuç olarak görülebilir. Ancak Irak'ın ulusal parçalanması, Amerikalıların tavsiye ettiği bir şey olmamalı"...

Karar metni muğlak
Dün de belirttiğimiz gibi, bu kararın çıkmasına önayak olan Senato Dışişleri Komisyonu Başkanı Joseph R. Biden, gelen sert tepkiler karşısında bazı açıklamalar yapmak zorunda kalmış ve özellikle bu kararın Irak'ı bölmeyi değil, aksine birleştirmeyi amaçladığını belirtmiştir.
Aslında geçen hafta Senato'nun kabul ettiği karar tasarısının basına yanlış yansıdığı, ciddi Amerikan gazetelerinin son olarak yayımladığı "düzeltme"lerden de anlaşılıyor. Gerçekten, karar metninde "etnik ve mezhepsel" temele dayalı bir federasyondan söz edilmiyor. Keza "üç bölgeli" federasyon lafı da geçmiyor.
Ancak karar metninde bu terimle açıkça yer almamakla beraber, öngörülen federalizm üzerinde geniş çapta kuşku ve kaygıların ifade edilmesi, anlamlıdır.
Diğer bir deyişle, Senato kararı Washington'un bugünkü "resmi" politikasını yansıtmasa da, Iraklılar (ve bölgede daha pek çok insan) bunu Irak'ın mezhep ve ırk bazında 3 bölgeli bir federasyona ve sonuçta muhtemelen ülkenin parçalanmasına yol açacak bir sürecin işareti olarak algılıyorlar.

Ülkeye göre değişiyor
Aslında federal sistem Irak'ın anayasasında da var. Mesele Irak'ın toprak bütünlüğü ve ulusal birlik içinde, federal bir yapıyı nasıl yaşatabileceğidir.
Senatör Biden ABD'den İspanya'ya, Arap Emirlikleri'nden Bosna'ya kadar, federal sistemi başarıyla sürdüren ülkelerden söz ediyor. Doğru; federal sistemi yaşatabilen ülkeler çok, ama yaşatamayanlar da var... Yugoslavya Federasyonu'nun parçalanması son örneklerden biri. Günümüzde Belçika'da Flaman ve Valon bölgelerinin ayrılması gündemde...
Bir de, federasyonun şekli ve dozajı da ülkeden ülkeye değişiyor.
Ankara'nın görüşü, Iraklıların yönetim sistemlerine kendilerinin karar vermesi yönündedir. Ancak, federal sistemin ileride ülkenin dağılmasına yol açmaması için, merkezi yönetimin temel yetkilerinden mahrum edilmemesi esastır. Yani Irak'ta federasyon "birleştirici" unsurlarını kaybetmemelidir. Aksi halde sonuçta "taksim"e giden yolu açmış olur...
Türkiye'nin bu konudaki tavrını yarın işlemeye devam edeceğiz.

milliyet



Bu yazı 301 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 3 Ocak 2012 Rusya ile ''kazan-kazan''
    • 20 Aralık 2011 Irak’taki boşluğu kim dolduracak?
    • 23 Eylül 2011 BM’nin Filistin sınavı
    • 18 Ağustos 2010 Tabular yıkılırken...
    • 6 Ekim 2009 Yorgo’nun dönüşü
    • 6 Mayıs 2009 Şimdiki öncelik Kafkasya
    • 7 Nisan 2009 Obama’dan çarpıcı mesajlar
    • 24 Şubat 2009 Araplar neden birleşmez?
    • 20 Ocak 2009 Obama neyi ne kadar değiştirecek?
    • 23 Aralık 2008 Ortadoğu’da domino oyunu
    • 19 Aralık 2008 Stratejik önem yetmez!
    • 4 Kasım 2008 Sürpriz olur mu?
    • 10 Ekim 2008 Kriz neleri ne kadar değiştirir?
    • 3 Ekim 2008 ABD’de “part-time” sosyalizm!
    • 19 Eylül 2008 Livni ile barış olur mu?
    • 16 Ağustos 2008 İran’la ilişkilerde ince ayar
    • 1 Ağustos 2008 Türkiye şimdi nasıl görünüyor?
    • 10 Temmuz 2008 Neden İstanbul?
    • 22 Şubat 2008 Sarkisyan'dan beklenen...
    • 20 Şubat 2008 Castro gitti ama Castroizm sürüyor

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    7,698 µs