En Sıcak Konular

Aslı Aydıntaşbaş


Aslı Aydıntaşbaş
0 0 0000

Rice gezisinin şifreleri



"1 Mart sonrası dinamik değişti. Çıkarlarımız örtüştüğü konularda Türkiye'yle birlikte hareket ederiz. Örtüşmediği durumlarda Türkiye'nin etrafından dolanırız. Ancak birlikte hareket etmek, her zaman etrafından dolanmaktan daha kolaydır."
Bu sözler, geçmiş yıllarda Washington'un Türkiye siyasetini şekillendiren önemli bir diplomatın 1 Mart tezkeresi sonrası Kongre'deki ifadelerinden. Fırtınalar, kırgınlıklar, küskünlükler sonrası geçen hafta gelen Condoleezza Rice gezisi, tereddütsüz Türk-Amerikan ilişkilerinde önemli bir adım. Ancak gezinin şifrelerini çözerken, yukarıdaki cümleyi unutmamak gerekir. Peki nedir bu şifreler?
BASİT BİR HALKLA İLİŞKİLER MANEVRASI DEĞİL: Birkaç ay önce Türk Amerikan ilişkilerini "düzeltmeyi" kafasına koyan Rice, bunu zarif bir biçimde yaptı. Abdullah Gül'e el yazısıyla bir geçmiş olsun mesajı yolladı, "Siz gelemiyorsanız ben geliyorum" dedi; buradayken Gül'ün arabasına bindi; aslında kişisel olarak son derece içerlemesine rağmen "Hamas daveti" fiyaskosunu mesele yapmadı. O koltukta herhangi başka biri olsa, bu ölçüde diplomatik davranmayabilirdi. Öğrencilik hayatı "yıldızlı pekiyi"lerle dolu olan Rice, "TürkAmerikan ilişkisi" sözünü öğretmene sunulacak bir "ödev" olarak görüyor. Bu yüzden de ortaya attığı "Stratejik Vizyon Belgesi," Washington ve Ankara'da birçok kişinin burun kıvırmasına rağmen, basit bir " halkla ilişkiler egzersizi " değil. Rice, Türkiye'yle işler kopmasın, yürüsün, mümkün olduğu kadar eşgüdüm olsun istiyor.

STRATEJİK İTTİFAK MI? Buraya kadar güzel. Ancak takvimi geri çevirme, 1 Mart'ta kaybolan güveni tazeleme imkanı da yok. Bizce bu ilişki, kuvvetli bir stratejik ayağı olan bir dostluk. "Stratejik ittifak" ifadesini hak edecek ölçüde güven, eşgüdüm, işbirliği yok iki tarafta da . 1 Mart bu durumu değiştirdi. ABD'nin iki stratejik müttefiki var: İsrail ve İngiltere. Ancak bu dünyanın sonu değil. Washington'a göre Türkiye geçmişten gelen yakın bağları, sık sık ihtiyacı olduğu önemli bir bölgesel oyuncu.

RICE'A TEPKİ VAR: Washington'da Hamas olayı sonrasında yeniden Türkiye'ye kucak açtığı için bazı çevrelerde Rice'a tepki var . "Neden AKP hükümetinin ömrünü uzatıyor" ya da "Yumuşak tavrıyla Ankara'nın ilerde yeniden bizi sabote etmesine imkan veriyor" gibisinden laflar var ortada. Tabii bunlar haksız sözler. Çünkü iş tanımı "ABD'nin çıkarlarını ve uluslararası ilişkilerini korumak" olan dışişleri bakanının Türkiye'yle kavga etmekten, ters gitmekten hiçbir çıkarı olamaz. Bir konferansa katılmak için Atina'ya, ABD'nin bölgedeki yeni askeri ağırlığını oluşturacak 3 Amerikan üssünün açılışı için Bulgaristan'a, yeni hükümeti kutsamak için zaten Irak'a gidecekti. Üç komşumuza gidip bize gelmemesi, fazla olumsuz bir mesaj olurdu. Doğru, Türkiye'nin geleneksel dostlarının kırgınlık yaşadığı bir anda (Yahudi lobisi Hamas, Kongre, neo-con'lar, askerler ve silah lobisi 1 Mart nedeniyle Ankara'ya tepkili), Condoleezza Rice Ankara'nın Washington'daki "tek dostu" gibi gözüküyor. Ancak bu o kadar da kötü değil. Tek dostunuz dünyanın en güçlü devletlerinden birinin dışişleri bakanıysa, haliniz fena sayılmaz...

GÜL-RICE DOSTLUĞU: Bu iki bakan, bir cins anlayış birliği, ortak bir dil yakalamış durumda. Anladığımız kadarıyla Dışişleri Bakanı Gül, Başbakan Erdoğan'ın yaptığı gibi uzun uzadıya Hamas davetini savunmak yerine, Türkiye ve ABD arasındaki ortak değer ve hedeflere, bölgesel sorunlardaki örtüşen çıkarlara vurgu yaparak Amerikalı muadiline bir jest yapmış oldu. Bu kişisel dostluk, Gül Rice hattı, gelecekte Türk Amerikan ilişkisinde önemli ortaklıklara imza atacak.

AKILLARDA İRAN VAR: Condi Rice'ın İran'ı vurmak için üs, hava koridoru, istihbarat ya da denizaltı istemeye geldiğini ya da ABD'nin İran'a ambargo için nabız yokladığını sananlar, yanılıyor. Washington'un şu anda somut bir İran stratejisi yok. Etrafta uçuşan dezenformasyon ve psikolojik savaş unsurlarını bir kenara koyarsanız, Washington'da İran konusunda derin bir " çaresizlik " var. Askeri seçenek ya da "nokta atışı" en az bir yıl boyunca gündeme bile gelemeyecek bir fantezi. BM'de ambargo ise Çin ve Rusya tarafından bloke edilmiş durumda. Kısacası Washington'un henüz somut bir "Ahmedinecat Formülü" yok. Bu durumda Türkiye'den tek istenebilecek şey, İranlı liderle fazla kol kola girip kanka olmaması. O da zaten şu anki dünya konjonktüründe akla hayale sığamayacak bir çılgınlık olurdu!

Bu yazı 619 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 12 Ağustos 2012 ‘Esad sonrası’ için adımlar
    • 19 Ekim 2011 Hamas’lıları neden aldık?
    • 3 Ekim 2011 Alman vakıfları Türkiye’yi bölecek mi?
    • 1 Kasım 2010 Öcalan Kandil’den ne istiyor?
    • 28 Ekim 2010 Önder Bey, apartman yöneticiliği mi bu?
    • 16 Ağustos 2010 PKK’da neler oluyor?
    • 17 Mayıs 2010 CHP, CHP’ye karşı
    • 26 Ağustos 2007 Bilmeyenler ülkesi
    • 28 Haziran 2007 Büyükanıt ne demedi?
    • 24 Haziran 2007 Amerika'yı bile böldük
    • 30 Mayıs 2007 F16 olayı ve komplolar
    • 17 Mayıs 2007 AK Parti'ye yapılan teklif
    • 15 Mayıs 2007 Washington "AK Parti kazanır" diyor
    • 17 Aralık 2006 Baykal neden Lübnan'da?
    • 12 Aralık 2006 Bir siyasi krizin anatomisi
    • 28 Kasım 2006 Washington gerçekten darbe mi istiyor?
    • 14 Kasım 2006 Kongreden, gelecek için ipuçları
    • 1 Ekim 2006 Herkesin sorusu: Neler oluyor?
    • 19 Temmuz 2006 Washington'la PKK dansı
    • 24 Mayıs 2006 Washington'dan görünen manzara

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    4,824 µs