iyibilgi zoom" /> iyibilgi zoom"/>

En Sıcak Konular

Askeri, siyasetten uzak tutmanın yolları!

0 0 0000 00:00 tsi
Askeri, siyasetten uzak tutmanın yolları! Sorunun yanıtını eski bir askeri yargıç Ümit Kardaş veriyor. Askerler sivil yargıda yargılanmalı; güvenlik sektörü sivil denetime açılmalı; MGK kaldırılmalı… Dahası da var! iyibilgi zoom

"Türkiye askerini kendi kışlasını soktuğu zaman, demokrasisini, hukukun üstünlüğünü sağlayacak" diyen eski askeri yargıç Ümit Kardaş'la 28 Şubat "postmodern darbesi"nin onuncu yıldönümünde, güvenlik sektörünü siyasetten uzak tutmanın yollarını konuştuk.

Kardaş, askerin asli görevi olan "dış güvenlikten sorumlu" olma haline getirmenin yollarının çok açık ve belli olduğunu söylüyor. Ama, iktidardaki hiçbir siyasetçi, siyasi parti bunu gündeme getirmiyor.

Böylesi bir sivilleşme sürecinin ancak "Ayrıcalıklar, yargı erkine sahip, yürütme erkine ortak olma durumu ve iç güvenlik alanının askerileştirilmesi ortadan kaldırılırsa" başarılı olacağını söylüyor.

Askeri yargının alanı daraltılmalı

Kardaş yargı alanında yapılması gerekenleri şöyle özetliyor:

"Askeri yargının temel işlevi, ordu içinde disiplini sağlamak olmalı. Alanı yalnızca askeri suçlara, disiplin suçlarına indirgememiz gerek. Askeri mahkemeleri anayasal organ olmaktan çıkarmak, asker kişileri de disiplin suçları dışında sivil yargıya tabi tutmak gerekli. Doğal yargıçları önünde yargılanmak askerler için de güvenceli olacaktır."

Ancak bunun gerçekleşebilmesi için, sivil yargının da bağımsızlığının, tarafsızlığının güvence altına alınmasının zorunlu olduğunu söyleyen Kardaş, yargı alanındaki diğer adımları da şöyle sıralıyor:

* Askeri Yargıtay kaldırılmalı.

* Askeri alanda yüksek idare mahkemesi görevi gören Askeri Danıştay kaldırılmalı.

* Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarının, idari işlemlerin hukuki denetimi sağlanmalı.

Bu ülkede yargıdan muaf bir kişi var

"Türkiye'de uygulamada yargıdan muaf bir kişi var: Genelkurmay Başkanı" diyor Kardaş.

Çünkü, Şemdinli davası sürecinde görüldüğü gibi, üst düzey bir subayın hem de askeri yargı içinde yargılanabilmesi için Genelkurmay Başkanı'nın emir ve onay vermesi gerekiyor. Dönemin Genelkurmay Başkanı Hilmi Özkök, Şemdinli iddianamesinde adı geçen şimdiki Genelkurmay Başkanı, dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Yaşar Büyükanıt için "soruşturma açılmasına gerek olmadığına" karar vermişti.

Bu durum akla şu soruyu getiriyor: Genelkurmay Başkanı'nın -yine yalnızca askeri yargı sistemi içinde- yargılanabilmesinin kendi kararına bağlı olması ne kadar demokratik?

Kardaş, "Bu durum çok dile getirildi. Ama hiçbir hükümet, parti bu gayet teknik olan meseleyi halletmiyor. Demek ki korkuyorlar. Genelkurmay Başkanı'nı eşit bir vatandaş gibi yargılar duruma getirmeye çekiniyorlar" diyor.

"Güvenlik güçlerinin hepsinin parlamento denetimine açık olması gerek"

Kardaş, yalnızca ordunun değil, bütün güvenlik sektörünün parlamenter denetime açık olması gerektiğini söylüyor.

"Harcamaları, özellikle de silah alımları denetime açık olmalı. Türkiye'de bu sağlanmıyor maalesef. Süreç şeffaf değil."

Milli Güvenli Siyaset Belgesi'nin (MGSB) oluşumunda da demokratik bir süreç işlemediğini belirten Kardaş, "Askerin belirlediği siyaset hem de kamuoyundan ne olduğu gizlenerek dayatılıyor" diyor.

"Oysa bunu hükümet hazırlamalı, parlamento, medya, kamuoyu tartışmalı. Parlamento kamuoyundaki tartışmadan sonra karar vermeli ve uygulamasını denetlemeli. Bu süreci hükümet dışı örgütler de denetleyebilmeli. Çünkü bu süreç insan haklarını yakından ilgilendiriyor.

"Ayrıca bu süreç geleceğimizle de çok yakından ilgili; çünkü vergilerimizin nerelerde harcanacağını da belirliyor. Güvenlik sektörü için açık denetim şart."

"Milli Güvenlik Kurulu kalkmalı"

Kardaş, askerin kendi asli görevine döndürülmesi gerek derken, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) faktörüne de dikkat çekiyor.

"Son dönemdeki uyum yasalarıyla MGK'nin yapısı ne kadar değiştirilmiş olursa olsun, sonuçta bu kurulun anayasal çerçevesi, askerin siyaset yapmasını engellemiyor. Ayrıca, askerler kurul dışında da sürekli siyasete müdahale eden demeçler veriyorlar."

Kardaş'ın önerdiği çözüm, MGK'nin kaldırılması.

"Bunun yerine bir Dış Güvenlik Kurulu oluşturulabilir. Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanı, Dışişleri Bakanı ve MİT Müsteşarı bu kurulda yer alabilir. Kurul hükümeti, Başbakan'ı bilgilendirebilir. Ama bu kadar. Burası da siyasetin her konusunun tartışıldığı bir zemin olamaz."

Kardaş'ın yürütmeyle ilgili dikkat çektiği bir başka konu da, siyasete müdahale eden bir silahlı güç sahibi yetkiliyle ilgili ne yapılacağı.

"Böyle bir durumda, kişi derhal emekli edilip yargılanma olanağının sağlanması gerek."

Tolga Korkut - Bianet



Bu haber 117 defa okundu.


Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    3,073 µs