En Sıcak Konular

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta



Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta
0 0 0000

Doğum kontrol hapı öldürdü



Bu hafta gazetelerde yer alan bir haber doğum kontrol hapı kullananan milyonlarca kadını endişeye düşürdü. Haber şöyle:

‘’İngiltere'de Jenna Morris, 10 yıl boyunca kullandığı doğum kontrol hapından dolayı hayatını kaybetti.

Ölüm, büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Toplardamarlarında oluşan pıhtının akciğerine gitmesi nedeniyle ölen 28 yaşındaki Morris'in Poulton kentinde yaşayan ailesi, "Evlenmeye hazırlanıyordu. Şoktayız" dedi.

Diğer yandan tıp dilinde "derin ven trombozu" olarak adlandırılan rahatsızlığa, evlilik hazırlığı yapan Morris'in kullandığı doğum kontrol hapının neden olduğu açıklayan doktorlar, bu hapların doktor kontrolü dışında kullanılmaması uyarısında bulundu.

İngiliz doktorlar, özellikle 35 yaş üstü olup çok sigara içen ve hareket etmekte zorluk yaşayan kadınların doğum kontrol hapı kullanmasının sakıncalı olabileceğini belirtti.’’

Bu haberde adı geçen derin ven trombozu terimi, toplar damarların içinde pıhtı oluşması manasına gelir. Toplardamarlarda pıhtı oluşmasının yarattığı esas tehlike bu pıhtının oluştuğu yerden koparak kan akımıyla sürüklenmesi ve akciğer atar damarlarını tıkamasıdır. Bu tabloya tıp dilinde akciğer embolisi denir.

Bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumuna neden olan üç önemli faktör vardır:

Kanın damarlarda birikmesi

Damar duvarının zedelenmesi

Kanın koyulaşması

Pıhtı oluşumunu kolaylaştırdığı bilinen pek çok risk faktörü vardır ve doğum kontrol hapları kullanımı da bunlardan biridir. Ancak bir kişide pıhtı oluşumu için bir risk faktörünün olması o kişide mutlaka pıhtı veya akciğer embolisi gelişeceği manasına gelmez. Birkaç olumsuz faktörün bir arada olması pıhtı riskini artırır, ama hiçbir risk faktörü olmayan birinde pıhtı ve akciğer embolisi görülebileceği de unutulmamalıdır.

Pıhtı oluşumunu kolaylaştıran faktörlerin başında uzun süreli hareketsizlik, özellikle de yatak istirahatı gelir. Kalça kemiği kırığı ve prostat ameliyatlarından sonra, kalp krizi veya başka kronik hastalıklara bağlı olarak yatağa bağımlı olanlarda bu risk çok yüksektir. Narkoz süresi uzadıkça pıhtı riski de artar. Uzun süreli uçak veya otobüs seyahatleri de kan akımını yavaşlatarak pıhtı oluşumunu kolaylaştırır.

İleri yaş da önemli bir risk faktörüdür, çünkü yaşlanma ile beraber toplardamarlar içinde bulunan ve kan akımını sağlayan kapakçılıklar işlevlerini tam olarak yapamaz olurlar. Bundan başka yaşlılarda bulunma ihtimali yüksek olan kronik hastalıklar ve vücudun susuz kalması(dehidratasyon) da riski artırır.

Bazı hastalıklarda da risk yüksek

Kalp ve damar hastalıkları, KOAH, diyabet, nefrotik sendrom, antifosfolipit sendrom, büyük yanıklar ve bazı kanserlerde (özellikle de yumurtalık, pankreas ve akciğer) pıhtı riski yüksektir. Meme kanseri tedavisinde kullanılan tamoksifen de riski artırır.

Pıhtılaşmayı sağlayan faktörlerle ilgili kalıtsal eksiklikler de pıhtı oluşumunu kolaylaştırır. Protein C ve S, faktör 5 Leyden, antitrombin eksikliği gibi. Bunun dışında şişmanlık, gebelik, sigara kullanılması pıhtı oluşma riskini artırır.  

Akciğer embolisinin belirtileri ve hasta için yaratacağı riskler tıkanan damarın büyüklüğü ile ilgilidir. Pıhtı çok büyük ise ve büyük bir akciğer atar damarı tıkanır ise hasta hiçbir müdahaleye fırsat kalmadan dakikalar içinde kaybediliebilir. Daha küçük pıhtılar, ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, öksürük, öksürükle kan tükürülmesi, çarpıntı, ateş, sıkıntı hissi gibi değişik belirtilere neden olurlar.

Gelelim neticeye

Östrojen tedavisi (doğum kontrol hapları veya menopoz sonrası hormon tedavisi) bacakların derin toplardamarlarında pıhtı oluşumu ve akciğer embolisi riskini artıran faktörlerdir. Bunlarla birlikte diğer risk faktörlerinin de bulunması pıhtı ve emboli ihtimalini daha da artırır.



Bu yazı 2,642 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 31 Ekim 2014 Günde 3 bardak süt kemik kırığı ve ölüm riskini artırıyor
    • 14 Mayıs 2013 Akademik sahtekârlık geleneğinin kime ne zararı var
    • 11 Aralık 2012 Yakında ruh hastası olmayan kalmayacak
    • 9 Ekim 2012 Bir Türk tıp alanında Nobel alabilir mi?
    • 3 Ekim 2012 Burun damlaları ile aldatılıyor muyuz?
    • 2 Ekim 2012 Kimi kime şikâyet edelim?
    • 1 Ekim 2012 Türkiye'de mamografi taramaları rezaleti
    • 16 Eylül 2012 Mamografi taramalarına karşıyım
    • 10 Eylül 2012 Modern tıbbın son numarası: Aşırı teşhis
    • 8 Eylül 2012 Mamografi kanser riskini arttırıyor
    • 7 Eylül 2012 Benzer ilaç nedir?
    • 28 Ağustos 2012 Meme taraması saç taramaya benzemez
    • 14 Ağustos 2012 Antibakteriyel ürünlerdeki büyük tehlike
    • 6 Ağustos 2012 Sağlıklı suda hiçbir mikrop olmamalıdır
    • 30 Temmuz 2012 Enerji içecekleri yasaklanmalıdır
    • 23 Temmuz 2012 Damacana mı musluk suyu mu?
    • 10 Temmuz 2012 İlaç tanıtımında bundan iyisi Şam'da kayısı
    • 23 Haziran 2012 Bir sağlık haberi skandalı
    • 13 Haziran 2012 Ot-Çöp tüccarlarından alacağımız dersler de var
    • 17 Nisan 2012 Sönmez gene döndü

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    7,042 µs