En Sıcak Konular

Mehmet Ali Birand


Mehmet Ali Birand
0 0 0000

Erivan, Ankara'dan bir açıklama bekliyor, yoksa protokolleri iptal edecek...



ERİVAN
Geçen hafta sonu, Kültür Üniversitesi Küresel Siyasi Eğilimler Merkezi’nin davetiyle Ermenistan’a gittim. Aramızda gazeteci, akademisyen ve uzmanlar vardı. Amerikan B.Elçiliğinin (USAID) sponsorluğunda ve Eurasıa Vakfı (EPF) ortaklığında düzenlenen bir konferansa katıldım.
Ermenistan’ın en önde gelen uzmanları, Sivil Toplum Örgütleri, muhalefet ve iktidar partisinden temsilcilerin katılımlarıyla iki gün Protokolleri konuştuk.
Amerikan Büyükelçisi’nin evindeki çok kısıtlı bir akşam yemeğinde, Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Protokollerin hazırlanmasında başından itibaren hazır bulunan, Arman Kirakosyan, Meclis Başkan Yardımcısı ve Cumhurbaşkanlığının önde gelen isimleriyle buluştuk.
En çarpıcı olanı, Cumhurbaşkanı’nın bize göre Genel Sekreter yardımcısı diyebileceğimiz, Vigen Sargisyan grubumuza brifing verdi. Son derece parlak ve lafını sakınmayan, ne istediğini bilen ve bize Ermenistan’ın geleceğini temsil eden kuşağın temsilcisi izlenimini veren bu genç insan her şeyi kendi açısından açıkça anlattı.
Bu konuşmaların önemli bölümü, Chatham House Kurallarına göre yapıldı. Yani, isim verilerek kimin ne dediği yazılmayacak, ancak görüşler yansıtılacaktı. Bugünden itibaren okuyacağınız dizi size Erivan’daki havayı yansıtacak. Ermenilerin son gelişmeleri neden ve nasıl yorumladıklarını, ilişkilerde nereye gittiğimizi gösterecek.
Tam Anayasa tartışmalarının hareketlendiği ve gündemi kapattığı bugünlerde, Ermeni Protokollerine neden öncelik sağladığımı sorabilirsiniz.
Nedeni çok basit.
Bu Protokolleri çok önemsiyorum.
Soykırım çıkmazından, her iki ülke için, bundan daha akılcı şekilde kurtulmanın başka bir yolunun olmadığını görüyorum.
Hele 24 Nisan yaklaşır, ABD Kongresi’nin ve Başkan Obama’nın Soykırım konusunda ne yapacakları beklenirken, hem kısa hem de uzun vadede Türk- Amerikan ilişkilerini, Türkiye’nin Uluslararası toplumdaki imajını tehdit eden Soykırım tartışmalarında gelinen bu noktada, kısır iç tartışmalar değil, Protokollerin geleceği, bence çok daha hayati bir konu.
Protokollerin imzasıyla sonuçlanan süreç 1999 yılında önce Viyana da başladı, sonra gizlice Cenevre’de, İsviçrelilerin hakemliğinde devam etti. O günden bu yana tüm Türk ve Ermeni hükümetleri protokollerin tamamlanmasına katkıda bulundular. Ancak Ak Parti hükümeti son adımı attı ve 100 yıldır ilk defa, iki ülkeyi yöneten siyasi otoriteler çok cesur davrandılar, risk aldılar ve ilişkileri, girdiği Soykırım yumağından çıkarmak için müthiş bir çözümü içeren protokolü imzaladılar.

SOYKIRIM DONDURULACAK, İLİŞKİLER GELİŞTİRİLECEKTİ...
Soykırım konusu adeta dondurulacak veya rafa kaldırılacaktı. Yani Ermeniler, Soykırım konusundaki tutumlarını ve düşünceleri sürdürecekler, Türkler de Soykırımı reddetmeye devam edecekti.
İşte formülün güzelliği bu noktada devreye giriyor: Soykırım tartışmaları sürerken, ikili ilişkiler geliştirilecekti. Yani, diplomatik ilişki kurulacak, sınır kapısı açılacak, ticaret geliştirilecek ve ileri aşamada da, Soykırım konusunda tarihi incelemeler yapılıp bir çözüm aranacaktı.
Ancak olmadı.
Her şeyden önce Bakü’de kıyamet koptu. Azeriler şimdiye kadar görülmemiş bir tepki gösterdiler. Bu tepki Ankara’da şaşkınlık yarattı.
Başbakan Erdoğan, apar topar Bakü’ye gitti ve orada, Aliyev’in tehdit dolu bakışları arasında, protokollerin mecliste onaylanmasını, Karabağ konusunda ilerlemeye, yani Ermeni ordusunun işgal altındaki 7 bölgeden hiç değilse 1-2’sinden çekilmesi gerektiğini açıklayınca süreç durdu. Yani Türkiye, Protokollerin hayata geçmesini, Ermeni-Azeri ilişkilerindeki olumlu gelişmeye bağladı. Bir açıdan, Azerbeycan’a, Türk-Ermeni ilişkilerini vetolama hakkı tanıdı.
Bu gelişme, Ermenistan’ı ayaklandırdı.
Ermenilere göre, Karabağ koşulu diye bir şey yoktu. Türkiye, oyun başlarken kuralları değiştiriyor ve Azerbeycan’ın yanına geçiyor, imzasını inkar ediyordu.
Cumhurbaşkanı Sarkisyan’ı hiddetlendirdi. Zira Cumhurbaşkanı, siyasi hayatını riske atmış ve Ermeniler için hayati önemdeki Soykırım konusunda, eskilere oranla esnek sayılan bir yaklaşımı (Türkiye’nin istediği gibi, Tarihçiler Komisyonu kurulması) kabul etmişti. Protokollerin imzasıyla birlikte hain ilan edilmişti. Şimdi işin içine, baş düşman saydıkları Azerilerin sokulması anlaşmanın bozulmasıydı.
Türk tarafı ise, ısrarla Karabağ’ın belgelere yazılmasa dahi, tüm konuşmalarda tartışıldığını ve zımnen Ermeniler tarafından bilindiğini ileri sürdüler.
Anlayacağınız, ya birileri bizlere yalan söylüyor veya birileri oyunu bozdu.
Peki kim?
İşte bunu bulmak için, önce Türk Dışişlerini yönetenlerle konuştum, ardından Erivan’a geldim, son olarak Azerilerle konuşacağım.
Oyunu bozanı bulmaya çalışacağım.

“ TÜRKİYE, BİZİ ALDATTI. PROTOKOLLER İPTAL EDİLMELİ...”
Erivan’a indiğimiz andan itibaren 3 milyonluk ülkede sorulan soruları şöyle özetleyebilirim:
- Protokolleri ne zaman onaylayacaksınız ?
- Neden sözünüzde durmadınız , bizi neden aldattınız ?
İstediğiniz kadar anlatmaya çalışın, inandırmanıza imkan yok. Dışardan bakılınca, gerçekten Türkiye’nin geri adım attığı, imzasının ardından oyun oynadığı izlenimi doğuyor.
Ermeni hükümeti, Protokolleri Meclisine yolladı ve “Türkiye bizi aldattı. Önce siz onaylayın, sonra biz onaylarız” dedi.
Şimdilerde ise, tereddüt içindeler. Bu beklemenin çok uzun süremeyeceğini söylüyorlar. Hele Erdoğan’ın 100 kaçak Ermeni işçisini sınırdışı etme olasılığından söz etmesi burada bomba gibi patlamış. Soykırım ve Sürgün anılarını canlandırmış.
“Başbakanınızın tutumu çok net. Karabağ konusunda kesin kararlı. Hele şimdi bir de bu referandum ve ardından genel seçimler beklenecek gibi görünüyor.” uyarısını yapan, üst düzey Ermeni yetkili çok açıkça “Bu kadar bekleyemeyiz. Siyasi açıdan bunu kaldıramayız. Ayrıca bu bekleme, Azerileri Karabağ müzakerelerinde de tutumlarını katılaştırıyor” diye devam etti.

OBAMA MÜDAHELE ETTİ, SARKİSYAN WASHİNGTON’DA PAZARLIK EDECEK
Peki, bundan sonra ne olacak ?
Erivan, Türkiye’den yazılı bir açıklama bekliyor.
Protokolleri hiçbir ön koşul olmadan uygulayacak mı, yoksa Karabağ bağında ısrar edecek mi?
Cumhurbaşkanı Sarkisyan, Washington’un daveti üzerine nisan ortasında Başkan Obama ile görüşecek. Erdoğan’ın Başkan Obama’yı protesto etmek için gitmekten vazgeçtiği Nükleer Doruğa katılacak. Bu görüşme, hem Protokollerin geleceğini, hem de Obama’nın 24 nisan günü yapacağı açıklamayı etkileyecek.
“İşte bu görüşmeden sonra ne yapacağımıza karar vereceğiz. Protokolleri çok uzun süre Meclis’te bekletemeyiz. Ya Türkiye yeni bir adım (mecliste onay veya açıklama) atacak veya biz Protokollerin iptal edilmesi istemiyle geri göndereceğiz.”diyen Ermeni Meclisi yetkilisinin ardından , Cumhurbaşkanlığı üst düzey bir başka yetkilisi şu ilginç öneriyi yaptı :
“Türkiye, iç nedenler gösterip bu Protokollerin bir süre için askıya alındığını açıklasın, biz de buna uyarız. İptal etmez ve rafa kaldırmakla yetiniriz. Türkiye ne zaman hazır olursa, yeniden harekete geçeriz.”
Anlayacağınız, durum epey kritik.
Yarın da size, Türkiye’nin burada değişen imajını ve Başbakan’ın son çıkışlarının nasıl değerlendirildiğini anlatacağım. Erdoğan için “Ne onunla, ne de onsuz oluyor” deniyor.
* *
Not: Bu yazı dizisini Erivan’da hazırladığım için mahreç olarak ERİVAN dedim. Beni gece Kanal D Haberde görüp sonra Erivan’dan yazım çıkınca karışıklık olabileceğini düşündüğüm için bu notu koyuyorum. MAB

posta



Bu yazı 685 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 27 Eylül 2012 Türkiye, Suriye'de frene basıyor...
    • 25 Temmuz 2012 Türkiye'siz İsrail'in eski etkinliği kalmadı...
    • 20 Temmuz 2012 Esad için yer aranmaya başlandı, ancak henüz kabul eden ülke bulunamadı...
    • 13 Temmuz 2012 Washington Ankara'yı yavaşlatmaya çabalıyor
    • 27 Haziran 2012 Türkiye karizmasını çizdirmedi...
    • 21 Haziran 2012 PKK, vurdukça devre dışı kalıyor...
    • 25 Nisan 2012 23 Nisan müsamelerinden kurtulamayacak mıyız?
    • 19 Nisan 2012 Böyle subay yetiştirirseniz, Darbe'ye hayret etmeyin
    • 2 Mart 2012 ABD raporu: Ermenistan ile ilişkiler açılmalı...
    • 21 Şubat 2012 Bu defa MİT kazandı, ancak dikkat...
    • 9 Şubat 2012 Bırakın dindar nesli, tablet nesli geliyor...
    • 23 Aralık 2011 Biz neden kızıyoruz, asıl Sarkozy utansın...
    • 15 Aralık 2011 Gül 2014'e kadar Çankaya'da...
    • 10 Aralık 2011 Erdoğan çekildi, partinin haline bakın...
    • 30 Kasım 2011 Başbakan'ın ameliyat sonucu saklanmamalı...
    • 27 Ekim 2011 Devlet ne yapsa, bir türlü yaranamıyor...
    • 20 Ekim 2011 Bu açık bir cinayettir, bir savaş ilanıdır
    • 29 Eylül 2011 PKK vuruyor, ancak kışkırtamıyor...
    • 21 Haziran 2011 Erdoğan'ı tarihe asıl Kürt sorunu geçirir...
    • 22 Nisan 2011 Türkiye, BDP'ye sahip çıktı

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    5,625 µs