En Sıcak Konular

Fikret Ertan


Fikret Ertan
0 0 0000

İran ve müeyyideler



İran, nükleer programı yüzünden ağır ve büyük baskılar altında, bunlara karşı koymaya çalışıyor. Baskıların bazıları diplomatik, bazıları askerî ve bazıları da ekonomik-mali alanlarda kendilerini hissettiriyorlar.
Ekonomik-mali baskıların bir kısmı da müeyyideler şeklinde yürürlüğe sokulmuş bulunuyor. BM Güvenlik Konseyi, bu müeyyidelerde başı çekiyor. Konsey, geçen yılın aralık ayında aldığı ilk ve bunu takip eden bu yılın mart ayındaki müeyyide kararlarıyla İran'ı nükleer programından vazgeçirmeye çalışıyor.

Konseyin aralık kararı üye ülkelerin İran'a balistik füze teknolojisi ve nükleer programına katkı yapacak malzeme ve teknolojilerin satış ve transferlerini yasaklarken bazı İranlı şirket ve şahısların dış mali varlıklarının dondurulmalarını hükme bağlamıştı. Mart kararı ise aralık kararının kapsamını genişletmiş, İran'ın silah ihracatını yasaklamış, birinci karardaki kara listeye 28 İranlı şirket ve şahsın adını eklemişti. Konsey, bunlarla da yetinmeyerek birkaç aydır üçüncü ve daha kapsamlı ve geniş bir müeyyide kararının alınması için çalışıyor. Üçüncü kararın arkasındaki Amerika ise bu kararı beklemeyerek geçen perşembe günü İran'a karşı kendi başına çok önemli bir müeyyide kararı almış bulunuyor. Dışişleri Bakanı Rice ve Maliye Bakanı Paulson'ın birlikte kamuoyuna açıkladıkları bu karar, esasen bir paket niteliğinde. Pakette; İran Devrim Muhafızları kitle imha silahlarını yayan bir örgüt; Devrim Muhafızları'na bağlı Kudüs Gücü de terörizmi destekleyen bir örgüt olarak tanımlanıyor, ilan ediliyor ve bunlara karşı mali müeyyideler getiriliyor. Ayrıca bu iki örgüte ek olarak Bank Melli, Bank Mellat ve Bank Saderet, beş Devrim Muhafız lideri, dokuz şirket ve İran Savunma Bakanlığı Silahlı Kuvvetler Lojistik birimi de müeyyideler kapsamına alınıyor.

Amerika, bu müeyyideler paketi ile söz konusu İranlı şirket, örgüt ve şahısların Amerikan mali sistemi ile alakalarını kesmeyi ve bunlarla alakalı yabancı şirket ya da ülkeleri de mevcut alakalarından vazgeçirerek İranlı hedeflerin dünyanın belli başlı mali sistemlerinden dışlanmalarını sağlamayı ve böylece İran'ın dış mali bağlantılarını büyük ölçüde durdurmayı planlıyor.

Esasen Amerika, son müeyyide kararından çok önce de İran'ı dış mali cephede tecrit etmek için olağanüstü çaba sarf edip duruyor. Bu çabaları yürüten de Amerikan Maliye Bakanlığı Terörizm ve Mali İstihbarat Müsteşarı Stuart Levey. Son bir-iki yıldır İran ile iş yapan, mali bağlantıları olan ülke başkentlerini ziyaret edip mali yetkileri, banka ve mali kurum yöneticilerini İran ile bağlarını askıya almaya ya da kesmeye davet eden, bunları ikna etmeye çalışan Levey'in bu çabalarından önemli sonuçlar alındığı söyleniyor.

Bu sonuçlar arasında, Almanya'nın iki büyük bankası olan Deutsche Bank AG ile Commerzbank AG'nin İranlı şirketlerle olan bağlarının büyük kısmını kesme kararı aldıkları açıklamaları var mesela. Ayrıca, bunlara ek olarak dünyanın en büyük bankası sayılan İsviçre merkezli UBS ve üç büyük Japon bankasının da aynı yönde karara vardığı bu bağlamda zikredilebilir. Levey, bunların dışında pek çok başka milletlerarası banka ve mali kurumun da İran ile bağlarını kestiklerini; ama bunların meçhul kalmayı tercih ettiklerini söylüyor.

Amerika'nın Levey ile sahne arkasında yürüttüğü bu mali tecrit politikasına Avrupa'da en çok Fransa destek veriyor. Cumhurbaşkanı Sarkozy açıkça Fransız şirketlerinin İran'da yatırım yapmamaları çağrısı yapmış bulunuyor. Hatta Sarkozy, Güvenlik Konseyi'nin yeni müeyyide kararını beklemeden Avrupa Birliği'nin İran'a müeyyide kararı alması gerektiğini söylüyor.

İran ise müeyyidelerin hiçbir etkisinin olmadığını, olmayacağını, yolundan dönmeyeceğini açıkça söylüyor. Bakalım, sonuç nasıl olacak?

zaman



Bu yazı 276 defa okundu.






Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 27 Eylül 2012 Bingazi saldırısının mahiyeti seçim sonrasına kaldı
    • 20 Eylül 2012 Filistin'e acil para lazım
    • 17 Eylül 2012 Bingazi saldırısı ve ötesi
    • 10 Eylül 2012 Rusya, Suriye rejiminden kolay kolay vazgeçmez...
    • 6 Eylül 2012 Trans Hazar hattı bir gün hayata geçecek
    • 3 Eylül 2012 Amerika ve İsrail: Pekişen, derinleşen ayrılık
    • 30 Ağustos 2012 Bosna ve Suriye...
    • 27 Ağustos 2012 Bağlantısızlar Zirvesi'nden ne çıkacak?
    • 23 Ağustos 2012 Amerika'nın Irak'taki nüfuzu ne kadar?
    • 13 Ağustos 2012 İran'a saldırının önünü açabilecek rapor
    • 9 Ağustos 2012 İranlı yetkililerin nankörlüğü
    • 6 Ağustos 2012 Rejimin helikopterleri ve mücadelenin seyri
    • 2 Ağustos 2012 İsrail Suriye'yi nasıl dinliyor, nasıl gözetliyor?
    • 30 Temmuz 2012 Eski dostlar buluştu: Romney-Netanyahu
    • 23 Temmuz 2012 Suriye'nin kimyasal silahlarının akıbeti ne olacak?
    • 19 Temmuz 2012 Rum Kesimi, İsrail, yeni jeopolitik ve ötesi
    • 16 Temmuz 2012 Rum Kesimi ve Rusya ilişkileri
    • 9 Temmuz 2012 İsrail donanması ve yeni görevi
    • 5 Temmuz 2012 El-Kibar muammasını hatırlarken...
    • 2 Temmuz 2012 Rusya'nın rolü

    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    7,878 µs